ప్రతి నెలా ఆర్థిక రంగంలో కొన్ని కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వస్తుంటాయి. అక్టోబరులోనూ (New Rules ) సాధారణ వినియోగదారులు, బ్యాంకు ఖాతాదారులు, ఎల్పీజీ వినియోగదారులు, డిజిటల్ చెల్లింపులు చేసే వారు గమనించాల్సిన కొన్ని మార్పులు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఎల్పీజీ సిలిండర్ రాయితీ పొందే వారికి ఆధార్ బయోమెట్రిక్ ధ్రువీకరణ, రూ.2,000కు మించిన కొన్ని యూపీఐ మర్చంట్ చెల్లింపులపై ఎండీఆర్, భారీ డిపాజిట్లపై బ్యాంకుల వడ్డీ రేట్ల పారదర్శకత వంటి అంశాలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
ఎల్పీజీకి ఆధార్ బయోమెట్రిక్ ధ్రువీకరణ.. LPG Biometric Aadhaar Authentication
వంటగ్యాస్ వినియోగదారులకు అక్టోబరు 1 నుంచి(New Rules ) కీలక మార్పు అమల్లోకి రానుంది. రాయితీతో గృహ ఎల్పీజీ సిలిండర్ పొందాలంటే బయోమెట్రిక్ ఆధార్ అథంటికేషన్ పూర్తి చేసి ఉండాలి. కేంద్ర పెట్రోలియం, సహజవాయువు మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, 2026 సెప్టెంబరు 19 నాటికి 27.43 కోట్ల మంది వినియోగదారులు, అంటే 89.9 శాతం మంది ఇప్పటికే ఈ ప్రక్రియ పూర్తి చేశారు. ఇప్పటికే ఆధార్ బయోమెట్రిక్ ధ్రువీకరణ పూర్తిచేసిన వినియోగదారులు మళ్లీ చేయాల్సిన అవసరం లేదని ప్రభుత్వం తెలిపింది. మిగిలిన వారు గ్యాస్ సిలిండర్ డెలివరీ సమయంలో, గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూటర్ షోరూమ్లో లేదా సంబంధిత ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల మొబైల్ యాప్ల ద్వారా అథంటికేషన్ పూర్తి చేసుకోవచ్చు. ఈ విధానం ద్వారా సబ్సిడీ అర్హత ఉన్న వినియోగదారులకే ప్రయోజనం అందేలా చూడటంతో పాటు డూప్లికేట్, అనర్హమైన కనెక్షన్లను గుర్తించడం, సబ్సిడీ సిలిండర్ల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
సిలిండర్ ధరల్లో మార్పు ఉంటుందా? LPG Cylinder Price Revision
దేశీయ ఎల్పీజీ సిలిండర్ (New Rules )ధరలను చమురు మార్కెటింగ్ సంస్థలు సాధారణంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్ పరిస్థితులు, ముడిచమురు ధరలు, విదేశీ మారకపు విలువ వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని సవరిస్తుంటాయి. సాధారణంగా ప్రతి నెల మొదటి తేదీన ధరలపై సమీక్ష జరుగుతుంది. అందువల్ల అక్టోబరు 1న గృహ, వాణిజ్య సిలిండర్ల ధరల్లో మార్పు ఉంటుందా లేదా అన్నది ఆ సమయంలో చమురు సంస్థలు ప్రకటించే ధరలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ధర మార్పు ఉంటే దాని ప్రభావం గృహ బడ్జెట్తో పాటు హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు, చిన్న వ్యాపారాలపై కూడా పడే అవకాశం ఉంటుంది.
యూపీఐ చెల్లింపుల్లో కొత్త మార్పు.. New UPI MDR From October 15
డిజిటల్ చెల్లింపుల(New Rules ) విషయంలో అక్టోబరు 15 నుంచి కొత్త ఎండీఆర్ విధానం అమల్లోకి రానుంది. అయితే దీనిని ‘యూపీఐ వాడే వినియోగదారులపై ఛార్జీ’గా అర్థం చేసుకోవడం సరికాదు. కొత్త నిబంధన ప్రధానంగా పర్సన్-టు-మర్చంట్ (P2M) లావాదేవీలకు సంబంధించినది. రూ.2,000కు మించిన అర్హత కలిగిన P2M యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) వర్తిస్తుంది. ఈ ఛార్జీని మర్చంట్ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లావాదేవీలకు MDR గరిష్ఠంగా రూ.300కు పరిమితం చేశారు. ఉదాహరణకు ఒక దుకాణంలో రూ.10,000 విలువైన వస్తువులు కొనుగోలు చేసి యూపీఐ ద్వారా చెల్లిస్తే 0.4 శాతం ప్రకారం రూ.40 MDR ఉంటుంది. అయితే ఈ మొత్తాన్ని కస్టమర్ నుంచి అదనంగా వసూలు చేయడానికి కొత్త విధానం ఉద్దేశం కాదు. బ్యాంకులు, చెల్లింపు సంస్థలు మర్చంట్పై విధించే ఛార్జీగానే ఇది ఉంటుంది.
వ్యక్తిగత నగదు బదిలీలకు ఛార్జీ లేదు.. P2P Transfers Remain Free
కుటుంబ సభ్యులకు, స్నేహితులకు లేదా ఇతర వ్యక్తులకు చేసే (New Rules )సాధారణ పర్సన్-టు-పర్సన్ (P2P) యూపీఐ బదిలీలపై ఈ MDR వర్తించదు. అలాగే రూ.2,000 వరకు అర్హత కలిగిన P2M లావాదేవీలు కూడా MDR నుంచి మినహాయింపులో ఉంటాయి. చిన్న వ్యాపారులకూ ప్రత్యేక మినహాయింపులు ఉన్నాయి. అంటే అక్టోబరు 15 తర్వాత కూడా యూపీఐ ద్వారా స్నేహితుడికి రూ.5,000 పంపినందుకు 0.4 శాతం ఛార్జీ చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఉండదు. కొత్త రుసుము ప్రధానంగా నిర్దిష్ట మర్చంట్ చెల్లింపులకు సంబంధించినదే.
కొన్ని రంగాలకు ఫ్లాట్ రుసుము.. Flat MDR for Select Categories
కొన్ని ప్రత్యేక కేటగిరీల్లో రూ.2,000కు మించిన యూపీఐ (New Rules )మర్చంట్ లావాదేవీలకు 0.4 శాతం బదులుగా ఫ్లాట్ రూ.5 ఎండీఆర్ విధానం ఉంటుంది. ఇంధనం, బీమా, రైల్వే తదితర కొన్ని కేటగిరీలు ఈ ప్రత్యేక విధానంలోకి వస్తాయి. దీంతో యూపీఐ వినియోగం పూర్తిగా ఛార్జీలతో కూడిన వ్యవస్థగా మారిందని భావించాల్సిన అవసరం లేదు. రోజువారీ వ్యక్తిగత చెల్లింపులు, చిన్న మొత్తాల లావాదేవీలు కొనసాగుతూనే ఉంటాయి. మార్పు ప్రధానంగా అధిక విలువ కలిగిన నిర్దిష్ట మర్చంట్ లావాదేవీలకు సంబంధించినది.
భారీ ఎఫ్డీలపై బ్యాంకులకు కొత్త బాధ్యతలు.. New Rules for Bulk Deposits
బ్యాంకుల్లో పెద్ద మొత్తంలో ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లు (New Rules )చేసే వారికి ‘బల్క్ డిపాజిట్’ నిబంధనలు ముఖ్యమైనవి. ఆర్బీఐ ప్రస్తుత నిర్వచనం ప్రకారం షెడ్యూల్డ్ కమర్షియల్ బ్యాంకులు, స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకుల్లో ఒకే రూపాయి టర్మ్ డిపాజిట్ రూ.3 కోట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటే అది బల్క్ డిపాజిట్గా పరిగణిస్తారు. ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, లోకల్ ఏరియా బ్యాంకులకు రూ.1 కోటి పరిమితి ఉంది. ఇలాంటి భారీ డిపాజిట్లపై బ్యాంకులు సాధారణ రిటైల్ ఎఫ్డీల కంటే భిన్నమైన వడ్డీ రేట్లను నిర్ణయించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే వడ్డీ రేట్ల విషయంలో పారదర్శకత, ఒకే తేదీన ఒకే రకమైన డిపాజిట్లకు సమాన విధానం పాటించడం వంటి నియమాలను ఆర్బీఐ ఇప్పటికే నిర్దేశించింది. ఒకే తేదీన స్వీకరించిన సమాన మొత్తాల డిపాజిట్లకు కస్టమర్ లేదా బ్రాంచ్ను బట్టి వివక్ష చూపకూడదని ఆర్బీఐ మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి.
డిపాజిట్ చేసేవారు ఏం గమనించాలి? What Depositors Should Check
ఎఫ్డీ చేసేటప్పుడు (New Rules )కేవలం ఎక్కువ వడ్డీ రేటు ఉందా లేదా అనే అంశాన్నే చూడకూడదు. డిపాజిట్ కాలపరిమితి, ముందస్తుగా ఉపసంహరించుకుంటే వర్తించే పెనాల్టీ, వడ్డీ చెల్లింపు విధానం, పన్ను మినహాయింపు, బ్యాంకు నిబంధనలు వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. పెద్ద మొత్తాన్ని ఒకే బ్యాంకులో పెట్టుబడి పెట్టే వారు డిపాజిట్ బీమా పరిమితిని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. మరోవైపు బ్యాంకులు డిపాజిట్లపై ప్రకటించిన వడ్డీ రేట్లను ముందుగానే వెల్లడించాలి. రేట్లు బ్యాంకు బోర్డు ఆమోదించిన విధానానికి అనుగుణంగా ఉండాలని ఆర్బీఐ నిబంధనలు చెబుతున్నాయి.
అక్టోబరు మార్పుల సారాంశం.. October Changes at a Glance
అక్టోబరు నుంచి సాధారణ కుటుంబాలపై నేరుగా (New Rules )ప్రభావం చూపే అంశాల్లో ఎల్పీజీ ఆధార్ బయోమెట్రిక్ ధ్రువీకరణ ముఖ్యమైనది. సబ్సిడీతో గ్యాస్ సిలిండర్ పొందాలంటే అర్హత కలిగిన వినియోగదారులు ఈ ప్రక్రియ పూర్తి చేసి ఉండాలి. ఇక డిజిటల్ చెల్లింపుల్లో అక్టోబరు 15 నుంచి రూ.2,000కు మించిన నిర్దిష్ట P2M యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం MDR అమల్లోకి వస్తుంది. అయితే ఇది కస్టమర్ చెల్లించే ప్రత్యేక రుసుము కాదు; నిర్దిష్ట మర్చంట్పై వర్తించే ఛార్జీ. బ్యాంకింగ్ రంగంలో భారీ డిపాజిట్లకు సంబంధించిన నిబంధనలు కూడా ఖాతాదారులకు ముఖ్యమే. ముఖ్యంగా పెద్ద మొత్తంలో ఎఫ్డీలు చేసే వారు బ్యాంకు ప్రకటించే వడ్డీ రేట్లు, డిపాజిట్ పరిమితులు, ఉపసంహరణ నిబంధనలను పూర్తిగా తెలుసుకోవాలి. అక్టోబరు నుంచి వచ్చే ఈ మార్పుల్లో కొన్ని వినియోగదారులపై నేరుగా ప్రభావం చూపేవి కాగా, మరికొన్ని బ్యాంకులు, మర్చంట్లు, చెల్లింపు సంస్థలపై వర్తించే నిబంధనలు. అందువల్ల ప్రతి కొత్త రూల్ అందరికీ ఒకే విధంగా వర్తిస్తుందని భావించకుండా, తమకు సంబంధించిన లావాదేవీ రకాన్ని బట్టి నిబంధనలను తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.
