హైదరాబాద్ః భారతదేశపు ప్రముఖ ఆన్లైన్ ట్రేడింగ్, ఇన్వెస్ట్మెంట్ ప్లాట్ఫామ్ గ్రో (Groww) మాతృసంస్థ బిలియన్బ్రెయిన్స్ గ్యారేజ్ వెంచర్స్ (Billionbrains Garage Ventures) లో దేశీయ, విదేశీ సంస్థాగత మదుపర్లు భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టారు. నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (National Stock Exchange – NSE) వద్ద లభ్యమవుతున్న తాజా అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, పలు అంతర్జాతీయ, దేశీయ దిగ్గజ పెట్టుబడి సంస్థలు కలిసి గ్రోలో 1.38 శాతం వాటాకు సమానమైన 8.70 కోట్ల ఈక్విటీ షేర్లను కొనుగోలు చేశాయి. బ్లాక్ డీల్ (Block Deal) రూపంలో జరిగిన ఈ భారీ లావాదేవీల మొత్తం విలువ ఏకంగా రూ.1,905 కోట్లుగా నమోదైంది. భారత ఫిన్టెక్ రంగంలో ఈ స్థాయిలో సంస్థాగత పెట్టుబడులు రావడం మార్కెట్ వర్గాలలో ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది.
షేర్ల కొనుగోలు ధర, లావాదేవీ ముఖ్యాంశాలు
ఈ బ్లాక్ డీల్ లావాదేవీలో భాగంగా సంస్థాగత మదుపర్లు (Institutional Investors) ఒక్కో షేరును సగటున రూ.219 చొప్పున కొనుగోలు చేశారు. భారత రిటైల్ బ్రోకరేజ్, డిజిటల్ వెల్త్ మేనేజ్మెంట్ రంగంలో గ్రో సాధించిన అసాధారణ వృద్ధిపై గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్లకు ఉన్న బలమైన నమ్మకానికి ఈ భారీ కొనుగోళ్లు నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి. ఈ కొనుగోళ్ల ప్రక్రియలో కోటక్ మహీంద్రా మ్యూచువల్ ఫండ్ (Kotak Mahindra Mutual Fund), ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద అసెట్ మేనేజ్మెంట్ కంపెనీ బ్లాక్రాక్ (BlackRock) ప్రధాన వాటాదారులుగా నిలిచాయి.
దేశీయ మ్యూచువల్ ఫండ్ దిగ్గజం కోటక్ మహీంద్రా మ్యూచువల్ ఫండ్ (Kotak MF) ఈ డీల్ ద్వారా 2.05 కోట్ల షేర్లను తన ఖాతాలో వేసుకుంది. ఇందుకోసం కోటక్ ఎంఎఫ్ రూ.448.95 కోట్లను వెచ్చించింది. ఈ తాజా కొనుగోలుతో బిలియన్బ్రెయిన్స్ గ్యారేజ్ వెంచర్స్లో కోటక్ ఎంఎఫ్ వాటా 0.33 శాతం మేర పెరిగింది. గతంలో 1.89 శాతంగా ఉన్న కోటక్ ఎంఎఫ్ వాటా, ఈ లావాదేవీ అనంతరం 2.21 శాతానికి చేరుకుంది. సాంప్రదాయ మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థలు నూతన తరం టెక్నాలజీ ఆధారిత ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ కంపెనీలపై చూపుతున్న దీర్ఘకాలిక దృష్టిని ఈ పెట్టుబడి స్పష్టం చేస్తోంది.
మరోవైపు, గ్లోబల్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ దిగ్గజం బ్లాక్రాక్ (BlackRock) కూడా గ్రోలో తన పెట్టుబడులను మరింత విస్తరించింది. బ్లాక్రాక్ 1.34 కోట్ల షేర్లను రూ.294.55 కోట్లు చెల్లించి కొనుగోలు చేసింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ట్రిలియన్ల డాలర్ల ఆస్తులను నిర్వహించే బ్లాక్రాక్ లాంటి సంస్థ, భారత రిటైల్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ప్లాట్ఫామ్లో వాటా పెంచుకోవడం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో గ్రో విలువను, విశ్వసనీయతను మరింత పెంచింది.
క్యూ కట్టిన దేశీయ, విదేశీ దిగ్గజ పెట్టుబడి సంస్థలు
కేవలం కోటక్ ఎంఎఫ్, బ్లాక్రాక్ మాత్రమే కాకుండా, భారత ఆర్థిక రంగంలోని మరికొన్ని కీలక సంస్థలు కూడా ఈ లావాదేవీలో చురుకుగా పాలుపంచుకున్నాయి. దేశీయ సంస్థాగత మదుపర్ల (Domestic Institutional Investors – DIIs) జాబితాలో టాటా మ్యూచువల్ ఫండ్ (Tata Mutual Fund), నేషనల్ పెన్షన్ సిస్టమ్ ట్రస్ట్ (National Pension System – NPS Trust), హెచ్డీఎఫ్సీ లైఫ్ ఇన్వెస్ట్మెంట్స్ (HDFC Life Insurance) లాంటి దిగ్గజ సంస్థలు ఉన్నాయి. సాధారణంగా అత్యంత సురక్షితమైన, దీర్ఘకాలిక రాబడినిచ్చే కంపెనీలలో మాత్రమే పెట్టుబడులు పెట్టే పెన్షన్ ఫండ్స్, లైఫ్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ కంపెనీలు గ్రో షేర్లను కొనుగోలు చేయడం విశేషం.
విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో ఇన్వెస్టర్ల (Foreign Portfolio Investors – FPIs) విభాగంలోనూ అంతర్జాతీయ సంస్థలు ప్రత్యేక ఆసక్తి చూపాయి. ఐరోపాకు చెందిన ప్రముఖ బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్షియల్ దిగ్గజాలు సొసైటీ జనరాలి (Societe Generale), బీఎన్పీ పారిబస్ (BNP Paribas) ఈ డీల్లో భాగమయ్యాయి. వీటితో పాటు అమెరికాకు చెందిన ప్రఖ్యాత ఇన్వెస్ట్మెంట్ మేనేజ్మెంట్ సంస్థ ఫిడెలిటీ ఇన్వెస్ట్మెంట్స్ (Fidelity Investments), విరిడియన్ అసెట్ మేనేజ్మెంట్ (Viridian Asset Management) కూడా గ్రో షేర్లను తమ పోర్ట్ఫోలియోలో చేర్చుకున్నాయి. ప్రపంచంలోని అగ్రశ్రేణి ఫండ్ మేనేజర్లు ఒకే వేదికపైకి వచ్చి ఈ షేర్లను కొనుగోలు చేయడం విశేషం.
వాటా విక్రయించిన ప్రారంభ ఇన్వెస్టర్ రిబిట్ క్యాపిటల్
ఈ భారీ కొనుగోళ్లకు మరోవైపు అమెరికాకు చెందిన ప్రముఖ వెంచర్ క్యాపిటల్ సంస్థ రిబిట్ క్యాపిటల్ (Ribbit Capital) విక్రేతగా వ్యవహరించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఫిన్టెక్ స్టార్టప్లలో ప్రారంభ దశలోనే పెట్టుబడులు పెట్టడంలో పేరుగాంచిన రిబిట్ క్యాపిటల్, తన రెండు అనుబంధ సంస్థల ద్వారా మొత్తం 8.70 కోట్ల షేర్లను విక్రయించింది. ఈ లావాదేవీ అనంతరం గ్రో మాతృసంస్థలో రిబిట్ క్యాపిటల్ వాటా 8.29 శాతం నుంచి 6.91 శాతానికి తగ్గింది.
స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్లో ప్రారంభ దశ వెంచర్ క్యాపిటల్ సంస్థలు కొంత కాలం తర్వాత తమ పెట్టుబడులపై పాక్షికంగా లాభాలను స్వీకరించడం (Profit Booking) సాధారణ ప్రక్రియ. ఆ స్థానంలో మ్యూచువల్ ఫండ్స్, పెన్షన్ ఫండ్స్, ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీల లాంటి దీర్ఘకాలిక సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు రావడం కంపెనీ యాజమాన్య నిర్మాణంలో (Shareholding Pattern) పరిణతిని, స్థిరత్వాన్ని సూచిస్తుంది. రిబిట్ క్యాపిటల్ తన వాటాను పూర్తిగా విక్రయించకుండా, ఇప్పటికీ 6.91 శాతం వాటాతో కీలక ఇన్వెస్టర్గా కొనసాగుతుండటం గమనార్హం.
భారత బ్రోకరేజ్ రంగంలో గ్రో ప్రస్థానం, భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు
బెంగళూరు కేంద్రంగా కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్న గ్రో (Groww), భారతదేశంలోని సామాన్య ప్రజలకు, ముఖ్యంగా ద్వితీయ, తృతీయ శ్రేణి నగరాల యువతకు స్టాక్ మార్కెట్, మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడులను అత్యంత సులభతరం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. సరళమైన యూజర్ ఇంటర్ఫేస్ (User Interface), పారదర్శకమైన ఛార్జీలు, వేగవంతమైన డిజిటల్ ఆన్బోర్డింగ్ ప్రక్రియతో కోట్లాది మంది రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లను ఆకర్షించింది.
యాక్టివ్ క్లయింట్ల (Active Clients) పరంగా దేశంలోనే అగ్రగామి స్టాక్ బ్రోకరేజ్ సంస్థగా ఎదిగిన గ్రో, ప్రస్తుతం తన వ్యాపార కార్యకలాపాలను నిరంతరం విస్తరిస్తోంది. కేవలం ఈక్విటీ ట్రేడింగ్, మ్యూచువల్ ఫండ్స్కే పరిమితం కాకుండా, వెల్త్ మేనేజ్మెంట్, డిజిటల్ లెండింగ్, పేమెంట్స్ విభాగాలలోనూ తన సేవలను బలోపేతం చేసుకుంటోంది.
ప్రస్తుతం జరిగిన ఈ రూ.1,905 కోట్ల బ్లాక్ డీల్ లావాదేవీతో బిలియన్బ్రెయిన్స్ గ్యారేజ్ వెంచర్స్ మార్కెట్ విలువ (Valuation) మరింత స్థిరపడింది. దేశీయ మ్యూచువల్ ఫండ్స్, నేషనల్ పెన్షన్ సిస్టమ్, ఇన్సూరెన్స్ సంస్థలు, అంతర్జాతీయ అసెట్ మేనేజ్మెంట్ కంపెనీలు ఒకేసారి ఇంత పెద్ద మొత్తంలో షేర్లను కొనుగోలు చేయడం రాబోయే రోజుల్లో కంపెనీ వృద్ధి ప్రణాళికలకు, భవిష్యత్తులో పబ్లిక్ ఇష్యూ (IPO) దిశగా అడుగులు వేయడానికి బలమైన పునాది వేస్తుందని మార్కెట్ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
