Side view of Trader analyzing share market by looking charts in multiple monitors or making strategy at home office - concept of studying equity market, waiting for success.
హైద‌రాబాద్ః నేటి యువతరం చేతిలో స్మార్ట్‌ఫోన్ ఉంటే చాలు ప్రపంచం అరచేతిలోకి వచ్చేస్తోంది. ముఖ్యంగా జెన్ జీ (Gen Z) యువత ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో ఎంతో చురుగ్గా ముందుకు సాగుతోంది. గతంలో షేర్లు కొనాలంటే పెద్ద ప్రక్రియ ఉండేది, బ్రోకర్ల చుట్టూ తిరగాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు డీమ్యాట్ ఖాతా తెరవడం, ట్రేడింగ్ చేయడం కొన్ని క్షణాల్లోనే జరిగిపోతోంది. ఈ డిజిటల్ సౌలభ్యం యువతలో మదుపు చేసే అలవాటు పెంచడం మంచి పరిణామమే అయినప్పటికీ, ఇదే సమయంలో ఒక ప్రమాదకరమైన ధోరణి కూడా వేగంగా విస్తరిస్తోంది. దీర్ఘకాలికంగా సంపద సృష్టించడం (Wealth Creation) కాకుండా, రాత్రికి రాత్రే ధనవంతులు అయిపోవాలనే ఆరాటం ఎక్కువమందిని తప్పుదోవ పట్టిస్తోంది. సరైన ఆర్థిక ప్రణాళిక, లోతైన అధ్యయనం లేకుండా చేసే సాహసాలు భారీ నష్టాలకు దారితీస్తున్నాయి.
తక్షణ లాభాల వ్యామోహం – అనవసర ఆందోళన
స్టాక్ మార్కెట్లో అడుగుపెడుతున్న కొత్తతరం ఇన్వెస్టర్లలో చాలామంది తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ మొత్తం సంపాదించాలనే ఆలోచనతో వస్తున్నారు. ఫలానా షేరు కొద్ది రోజుల్లోనే భారీగా పెరిగిందని స్నేహితులు చెప్పడం, సామాజిక మాధ్యమాల్లో అది బాగా ప్రచారం కావడం చూసి వెంటనే అందులోకి దూకేస్తున్నారు. మార్కెట్ పెరుగుతున్నప్పుడు అందరికీ లాభాలు వస్తున్నాయి, ఆ అవకాశాన్ని మనం ఎక్కడ కోల్పోతామోననే భయం (FOMO – Fear of Missing Out) వీరిని నిరంతరం వెంటాడుతోంది.
ఈ తొందరపాటు కారణంగా అప్పటికే విపరీతంగా పెరిగిన ధరల వద్ద షేర్లను కొనేస్తున్నారు. ఆ తర్వాత మార్కెట్ లేదా ఆ కంపెనీ షేరు ధర పతనమైనప్పుడు చేతులు కాల్చుకుంటున్నారు. ఇతరులు సంపాదిస్తున్నారు కదా అని మనమూ గుడ్డిగా అదే బాటలో నడవడం ఎప్పుడూ సరైన మార్గం కాదు. ప్రతి ఒక్కరి నెలవారీ సంపాదన, కుటుంబ పరిస్థితులు, నష్టాన్ని తట్టుకునే శక్తి (Risk Tolerance), ఆర్థిక లక్ష్యాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. పక్కవారి వ్యూహం మనకు సరిపోదని గ్రహించకపోతే కష్టపడి కూడబెట్టిన పెట్టుబడులు కోల్పోవాల్సి వస్తుంది.
మొబైల్ యాప్‌ల ప్రభావం – మితిమీరిన ట్రేడింగ్ వ్యసనం
స్మార్ట్‌ఫోన్ యాప్‌లలో క్షణాల్లో క్రయవిక్రయాలు సాధ్యం కావడం వల్ల కొందరు ప్రతిరోజూ పదేపదే షేర్లు మార్చే ధోరణికి (Overtrading) లోనవుతున్నారు. ఉదయం ఒక కంపెనీ షేరు కాస్త పెరగడం చూసి వెంటనే కొంటారు. మధ్యాహ్నానికి ఆ ధర కొద్దిగా తగ్గగానే భయపడి నష్టానికే అమ్మేస్తారు. సాయంత్రానికి మళ్లీ పెరుగుతోందని చూసి మరింత అధిక ధరకు కొంటారు.
ఈ తరహా భయాందోళనలతో తీసుకునే నిర్ణయాలు (Panic Selling) జేబును పూర్తిగా ఖాళీ చేస్తాయి. ప్రతి లావాదేవీపై పడే బ్రోకరేజ్ ఛార్జీలు, ప్రభుత్వ పన్నుల రూపంలోనే భారీ మొత్తం ఖర్చవుతుంది. మార్కెట్ అంటే నిత్యం హెచ్చుతగ్గులు ఉండే వేదిక అనే వాస్తవాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. స్వల్పకాలిక ఒడిదుడుకులను తట్టుకునే సహనం లేకపోతే చిన్న పెట్టుబడులు సైతం ఆవిరైపోతాయి.
సోషల్ మీడియా ఉచ్చులు – నకిలీ సలహాదారుల మాయ
ఇన్‌స్టాగ్రామ్, యూట్యూబ్, టెలిగ్రామ్ వంటి వేదికల్లో పెట్టుబడి సలహాలు ఇచ్చే వ్యక్తుల (Finfluencers) సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగింది. వీరిలో కొందరు ఉపయోగకరమైన విషయాలు చెబుతున్నప్పటికీ, అధిక శాతం మంది లైకులు, వ్యూస్ కోసం లేదా తమ సొంత ప్రయోజనాల కోసం లేనిపోని ఆశలు కల్పిస్తున్నారు. కొన్ని వారాల్లోనే డబ్బులు రెట్టింపు అవుతాయని అవాస్తవ హామీలు ఇస్తూ అమాయక యువతను ఆకర్షిస్తున్నారు.
గుర్తుతెలియని గ్రూపుల్లో వచ్చే టిప్స్ నమ్మి కష్టపడి సంపాదించిన డబ్బును ఎప్పుడూ పెట్టకూడదు. ఇలాంటి మోసపూరిత సలహాల పట్ల దేశీయ మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ (SEBI) ఇప్పటికే అనేక మార్గదర్శకాలు, హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. ఏదైనా సలహా తీసుకునే ముందు ఆ వ్యక్తికి లేదా సంస్థకు గుర్తింపు పొందిన రిజిస్ట్రేషన్ (SEBI Registered Advisor) ఉందా లేదా అని స్వయంగా తనిఖీ చేయాలి. లాభాలకు గ్యారెంటీ ఇస్తున్నారని, త్వరగా నిర్ణయం తీసుకోకపోతే అవకాశం పోతుందని ఒత్తిడి తెస్తున్నారంటే అక్కడ ఏదో పెద్ద మోసం దాగి ఉందని గ్రహించాలి.
మార్కెట్ పతనాన్ని ఎలా ఎదుర్కోవాలి?
మార్కెట్ ఎప్పుడూ నిరంతరంగా లాభాల బాటలోనే పయనించదు. అది హెచ్చుతగ్గులతో కూడిన ఒక సహజ ప్రక్రియ (Market Cycle). గత కొన్నేళ్లుగా మార్కెట్లో ప్రవేశించిన కొత్త మదుపరులు కేవలం మార్కెట్ పెరుగుదలను మాత్రమే చూసి ఉండవచ్చు. కానీ ఎప్పుడైనా దిద్దుబాటు (Correction) మొదలైతే షేర్ల విలువ 20 శాతం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పడిపోవడం సహజంగా జరుగుతుంది. సరిగ్గా అలాంటి క్లిష్ట సమయాల్లోనే ఇన్వెస్టర్ల సహనానికి అసలైన పరీక్ష ఎదురవుతుంది.
ధరలు పడిపోయినప్పుడు కంగారుపడి నష్టానికి షేర్లను వదిలించుకోవడం ఎంత తప్పో, కేవలం ధర తగ్గింది కదా అని కంపెనీ వ్యాపార బలం చూడకుండా కొనుగోలు చేయడమూ అంతే పెద్ద పొరపాటు. మంచి వ్యాపార నమూనా ఉన్న కంపెనీల్లో పెట్టుబడి పెట్టినప్పుడు రోజువారీ ధరల హెచ్చుతగ్గులను చూసి భయపడాల్సిన అవసరం ఉండదు. ముఖ్యంగా ఫ్యూచర్స్, ఆప్షన్స్ ట్రేడింగ్ (Futures and Options – F&O) వంటి డెరివేటివ్స్ విభాగం జోలికి సరైన అనుభవం లేకుండా అస్సలు వెళ్లకూడదు. ఇందులో తక్కువ డబ్బుతో ఎక్కువ లాభాలు వస్తాయనే భ్రమ కల్పిస్తారు గానీ, వాస్తవానికి ఇందులో అపారమైన నష్టాలు చవిచూసే ప్రమాదం అత్యంత ఎక్కువ.
దీర్ఘకాలిక సంపద సృష్టి – క్రమశిక్షణతో కూడిన పెట్టుబడి
జెన్ జీ తరానికి ఉన్న అతిపెద్ద బలం సమయం. వీరు చాలా చిన్న వయసులోనే ఆర్థిక ప్రయాణం మొదలుపెట్టే గొప్ప అవకాశం కలిగి ఉన్నారు. వయసు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు పెట్టుబడులు ప్రారంభించడం ద్వారా చక్రవడ్డీ అద్భుత శక్తి (Power of Compounding) అండగా నిలుస్తుంది. చిన్న మొత్తాన్ని అయినా క్రమం తప్పకుండా మ్యూచువల్ ఫండ్లలో సిప్ పద్ధతిలో (SIP – Systematic Investment Plan) మదుపు చేసుకుంటూ వెళ్తే పది లేదా పదిహేనేళ్లలో ఊహించని సంపద సమకూరుతుంది.
ఒకే రంగంలో కాకుండా వేర్వేరు వ్యాపార రంగాలలో ఉన్న కంపెనీలకు నిధులు కేటాయించడం (Diversification) తప్పనిసరి అలవాటు చేసుకోవాలి.
నెలవారీ సంపాదనలో కొంత భాగాన్ని కనీసం ఆరు నెలల ఖర్చులకు సరిపడా అత్యవసర నిధిగా (Emergency Fund) దాచుకున్న తర్వాతే స్టాక్ మార్కెట్లో అడుగుపెట్టాలి.
సోషల్ మీడియా వార్తలు నమ్మకుండా కంపెనీ లాభనష్టాలు, రుణ భారం, యాజమాన్య తీరు వంటి అంశాలను స్వయంగా అధ్యయనం చేయడం (Fundamental Analysis) నేర్చుకోవాలి.
మార్కెట్ పతనమైన సమయాల్లో స్థిరమైన పనితీరు కనబరిచే నాణ్యమైన సంస్థల షేర్లను మాత్రమే క్రమంగా పోర్ట్‌ఫోలియోకు జోడించాలి.
వ్యక్తిగత ఆర్థిక నియమాలు – స్థిరమైన భవిష్యత్తు
పెట్టుబడి అనేది ఒక రోజులోనో, ఒక రాత్రిలోనో ముగిసిపోయే ఆట కాదు. అది జీవితాంతం కొనసాగే ఒక క్రమశిక్షణతో కూడిన ప్రయాణం. ప్రక్కవారు సంపాదిస్తున్నారనే కారణంతో కాకుండా, మన భవిష్యత్తు అవసరాలు ఏమిటి, మన లక్ష్యాలు ఏమిటి అనే స్పష్టత ప్రతి ఒక్కరికీ ఉండాలి. రిటైర్మెంట్ ప్రణాళిక, సొంత ఇల్లు, ఉన్నత విద్య వంటి స్పష్టమైన లక్ష్యాలను ముందుగానే నిర్దేశించుకోవాలి.
స్టాక్ మార్కెట్ అనేది వ్యాపారాలలో భాగస్వామ్యం పొందడానికి ఒక అద్భుతమైన మార్గం. అయితే ఆ భాగస్వామ్యం నిజమైన అవగాహన, సహనంపై ఆధారపడి ఉన్నప్పుడే ప్రతిఫలం అందుతుంది. తొందరపాటు ఆలోచనలు, తప్పుడు సలహాలు, అపరిపక్వ నిర్ణయాలు ఆర్థిక భవిష్యత్తును దెబ్బతీస్తాయి. పరిశోధన ఆధారంగా సరైన కంపెనీలను ఎంచుకుని, ఒడిదుడుకులకు వెరవకుండా దీర్ఘకాలం నిలబడితేనే యువత ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం (Financial Freedom) సాధించగలదు.
About the Author
