హైదరాబాద్ః భారత స్టాక్ మార్కెట్ వర్గాల్లో గత కొద్ది రోజులుగా తీవ్ర ఉత్కంఠ రేపుతున్న రెండు ప్రధాన అంశాలపై మార్కెట్ల నియంత్రణ సంస్థ సెబీ (Securities and Exchange Board of India) అత్యంత కీలకమైన వివరణ ఇచ్చింది. దేశంలోనే అతిపెద్ద స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ అయిన నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (National Stock Exchange – NSE) మార్కెట్ లిస్టింగ్ ప్రక్రియతో పాటు, చిన్న ఇన్వెస్టర్లపై నేరుగా ప్రభావం చూపే యూపీఐ లావాదేవీల రుసుములపై సెబీ ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే (Tuhin Kanta Pandey) చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు సర్వత్రా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. మార్కెట్ నియంత్రణ నిబంధనలు, చిన్న మదుపరుల ఆర్థిక ప్రయోజనాల రక్షణ దిశగా ఈ ప్రకటనలు అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి.
సొంత ప్లాట్ఫామ్పై ట్రేడింగ్ ప్రతిపాదన రాలేదు (No Self-Listing Proposal from NSE)
ఎన్ఎస్ఈ మార్కెట్లో లిస్ట్ అయిన తర్వాత, సంస్థ షేర్లు తన సొంత ప్లాట్ఫామ్పైనే ట్రేడ్ అవ్వడానికి అనుమతి కోరినట్లు ప్రచారంలో ఉన్న వార్తలను సెబీ పూర్తిగా తోసిపుచ్చింది. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ తన సొంత వేదికపై షేర్ల క్రయవిక్రయాలు నిర్వహించుకునేందుకు ఎలాంటి ప్రతిపాదన తమ వద్దకు రాలేదని సెబీ చీఫ్ స్పష్టం చేశారు. మార్కెట్ నిబంధనల ప్రకారం (Regulatory Norms), ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న చట్టాల దృష్ట్యా అటువంటి స్వీయ ట్రేడింగ్కు ఎలాంటి అనుమతి లేదని తేల్చిచెప్పారు.
సాధారణంగా ఒక స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ పబ్లిక్ ఇష్యూకి వెళ్లి మార్కెట్లో లిస్ట్ అయినప్పుడు, ప్రయోజనాల ఘర్షణ (Conflict of Interest) తలెత్తకుండా నివారించడానికి ప్రత్యర్థి ఎక్స్ఛేంజ్లో మాత్రమే షేర్లను ట్రేడ్ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (Bombay Stock Exchange – BSE) పబ్లిక్ లిస్టింగ్ పూర్తి చేసుకున్నప్పుడు సంస్థ షేర్లు కేవలం ఎన్ఎస్ఈ వేదికపై మాత్రమే ట్రేడింగ్కు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ఎన్ఎస్ఈ కూడా త్వరలో మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టే ప్రక్రియను వేగవంతం చేస్తున్న తరుణంలో, నిబంధనలను కచ్చితంగా అమలు చేయాల్సి ఉంటుందని సెబీ వైఖరి స్పష్టం చేస్తోంది. దీనివల్ల మార్కెట్ కార్యకలాపాల్లో పూర్తి స్థాయి పారదర్శకత (Market Transparency) నిలకడగా కొనసాగుతుంది.
ఎండీఆర్ రుసుముపై మార్కెట్ వర్గాల గుబులు (Broker Concerns on UPI MDR Fee)
ప్రస్తుతం స్టాక్ మార్కెట్ సర్కిళ్లలో తీవ్ర చర్చకు దారితీసిన మరో ప్రధాన అంశం యూపీఐ లావాదేవీలపై విధిస్తున్న మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (Merchant Discount Rate – MDR) రుసుము. షేర్ల కొనుగోలు, మ్యూచువల్ ఫండ్లలో పెట్టుబడుల కోసం ఉపయోగించే యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.02 శాతం రుసుము వర్తించడంపై బ్రోకరేజ్ సంస్థలు (Stock Brokers), అసెట్ మేనేజ్మెంట్ కంపెనీలు (Asset Management Companies – AMCs) తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
గత కొన్నేళ్లుగా చిన్న స్థాయి రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు మార్కెట్లోకి భారీగా రావడానికి యూపీఐ చెల్లింపులు ప్రధాన చోదక శక్తిగా నిలిచాయి. జీరో బ్యాలెన్స్, తక్షణ నిధుల బదిలీ (Instant Fund Transfer) వంటి సదుపాయాలతో కోట్లాది మంది సామాన్యులు క్రమశిక్షణతో కూడిన పెట్టుబడులు (Systematic Investment Plans – SIPs) పెడుతున్నారు. అయితే, ఈ చిన్న లావాదేవీలపై కూడా 0.02 శాతం ఛార్జీలు పడితే ఆ భారాన్ని ఎవరు మోయాలనే దానిపై బ్రోకర్లు ఆందోళన చెందుతున్నారు. తాము భరిస్తే నిర్వహణ వ్యయాలు పెరుగుతాయని, క్లయింట్లపై వేస్తే చిన్న ఇన్వెస్టర్లు వెనకడుగు వేస్తారని బ్రోకరేజ్ రంగానికి చెందిన నిపుణులు భావిస్తున్నారు. దీనివల్ల ఆర్థిక భారం పెరిగి తమ వ్యాపార పరిమాణంపై దెబ్బపడుతుందని డిజిటల్ ఫిన్టెక్ సంస్థలు కూడా ఆందోళన చెందుతున్నాయి.
పరిశీలించి పరిష్కరిస్తామన్న సెబీ ఛైర్మన్ (SEBI Review on Transaction Costs)
బ్రోకర్లు, ఫండ్ హౌస్లు లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలపై సెబీ సానుకూలంగా స్పందించడం గమనార్హం. యూపీఐ ఎండీఆర్ రుసుము విషయంలో కొన్ని సున్నితమైన, ముఖ్యమైన సమస్యలు ఉన్నట్లు తాము గుర్తించామని సెబీ ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే పేర్కొన్నారు. పరిశ్రమ వర్గాలు ఎదుర్కొంటున్న సాధకబాధలను ప్రభుత్వం, సంబంధిత భాగస్వాములతో కలిసి సమగ్రంగా పరిశీలిస్తామని ఆయన హామీ ఇచ్చారు.
ఈ రుసుము ప్రభావం వల్ల సామాన్య ఇన్వెస్టర్ మార్కెట్లకు దూరం కాకూడదనే ఉద్దేశంతో, ఆందోళనలను ఎలా తగ్గించవచ్చో ఆలోచన చేస్తామని వెల్లడించారు. ఛార్జీల విధానాన్ని సరళతరం చేయడం ద్వారా లావాదేవీల వ్యయం (Transaction Costs) అదుపులో ఉండేలా చూస్తామని హామీ ఇవ్వడంతో క్యాపిటల్ మార్కెట్ వర్గాలకు పెద్ద ఊరట లభించినట్లయింది. నియంత్రణ సంస్థ తీసుకోబోయే తుది నిర్ణయం కోసం ఇప్పుడు యావత్ మార్కెట్ ఎకోసిస్టమ్ (Capital Market Ecosystem) ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తోంది.
సామాన్య ఇన్వెస్టర్లపై పడే ప్రభావం ఎంత? (Impact on Retail Investors)
డిజిటల్ చెల్లింపుల విప్లవం దేశంలో వేళ్లూనుకున్న తర్వాత రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల సంఖ్య సరికొత్త శిఖరాలకు చేరింది. ప్రతినెలా వేల కోట్ల రూపాయలు సిప్ మార్గం ద్వారా ఈక్విటీ మార్కెట్లలోకి పెట్టుబడులుగా వస్తున్నాయి. యూపీఐ ద్వారా పెట్టుబడులు పెట్టే చిన్న ఇన్వెస్టర్లకు ఎలాంటి అదనపు భారం ఉండకూడదనేది ఆర్థిక విశ్లేషకుల అభిప్రాయం. ఒకవేళ ఎండీఆర్ భారం ఇన్వెస్టర్ల ఖాతాలో పడితే, చిన్న మొత్తాల్లో పొదుపు చేసుకునే సామాన్యుడి వార్షిక రాబడులపై (Annual Portfolio Returns) ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది. ముఖ్యంగా నెలకు రూ. 500, రూ. 1,000 ఆదా చేసే వారికి ఈ అదనపు ఖర్చులు మానసిక అడ్డంకిగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
మరోవైపు ఎన్ఎస్ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూ (Initial Public Offering – IPO) కోసం ఏళ్ల తరబడి వేచిచూస్తున్న ఇన్వెస్టర్లకు సైతం నియంత్రణ సంస్థ మార్గదర్శకాలు ఎంతో కీలకం. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డెరివేటివ్స్ మార్కెట్లలో ఒకటైన ఎన్ఎస్ఈ లిస్టింగ్ జరిగితే, మార్కెట్ విలువ మరింత పెరగడంతో పాటు సరికొత్త పెట్టుబడులు వెల్లువెత్తే అవకాశం ఉంది. అయితే సంస్థల మధ్య ప్రయోజనాల ఘర్షణ తలెత్తకుండా పటిష్టమైన చర్యలు తీసుకోవడం ద్వారా మార్కెట్ విశ్వసనీయతను కాపాడటం సెబీ ప్రాధాన్యతగా కనిపిస్తోంది.
ఎన్ఎస్ఈ లిస్టింగ్ విధివిధానాలు స్పష్టంగా ఉండటం, యూపీఐ ఛార్జీలపై పునరాలోచన చేస్తామని సెబీ నాయకత్వం భరోసా ఇవ్వడం ఆర్థిక రంగానికి శుభపరిణామం. రానున్న రోజుల్లో వెలువడే తుది నిబంధనలు చిన్న మదుపరులకు అనుకూలంగా ఉంటూనే, దేశీయ క్యాపిటల్ మార్కెట్ దీర్ఘకాలిక విస్తరణకు దోహదపడాలని పరిశ్రమ నిపుణులు ఆశిస్తున్నారు.
About the Author
