దేశంలో ఆదాయపన్ను( ITR Filings)రిటర్నుల దాఖలు కొత్త రికార్డు సృష్టించాయి. 2026–27 అసెస్మెంట్ సంవత్సరానికి సంబంధించి ఆగస్టు 31 నాటికి 7.8 కోట్లకుపైగా ఆదాయపన్ను రిటర్నులు (ఐటీఆర్లు) దాఖలయ్యాయి. గతేడాది ఇదే సమయానికి నమోదైన సంఖ్యతో పోలిస్తే ఈసారి పన్ను రిటర్నుల దాఖలులో గణనీయమైన పెరుగుదల కనిపించింది. పన్ను చెల్లింపుదారులు గడువులోగా తమ ఆదాయ వివరాలను సమర్పించేందుకు ముందుకు రావడం, ఆన్లైన్ విధానాలు సులభతరం కావడం, పన్ను వ్యవస్థలో డిజిటల్ సేవలు విస్తరించడం ఇందుకు ప్రధాన కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. ఆదాయపన్ను శాఖ తాజాగా సామాజిక మాధ్యమం ‘ఎక్స్’లో వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. ఆగస్టు 31 నాటికి ఐటీఆర్ల సంఖ్య 7.8 కోట్లను దాటింది. గతేడాది 2025 సెప్టెంబర్ 16 వరకు 7.3 కోట్ల రిటర్నులు మాత్రమే దాఖలయ్యాయి. అంటే గతేడాది చివరి గడువు వరకు నమోదైన సంఖ్య కంటే ఈసారి ఆగస్టు చివరి నాటికే ఎక్కువ రిటర్నులు దాఖలయ్యాయి. ఇది దేశంలో పన్ను చెల్లింపుదారుల సంఖ్య పెరుగుతున్నదనే విషయాన్ని మాత్రమే కాకుండా.. రిటర్నుల దాఖలుపై అవగాహన కూడా పెరుగుతున్నదని సూచిస్తోంది.
గడువుకు ముందే భారీ స్పందన.. Strong Response Before the Deadline
2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ( ITR Filings)సంబంధించిన నాన్ఆడిట్ కేసుల ఐటీఆర్ల దాఖలుకు ఈసారి సెప్టెంబర్ 16 వరకు గడువు ఇచ్చారు. సాధారణంగా గడువు సమీపించే కొద్దీ రిటర్నుల దాఖలు వేగం పెరుగుతుంది. అయితే ఈసారి ఆ గడువు రాకముందే 7.8 కోట్లకు పైగా రిటర్నులు నమోదవడం విశేషంగా మారింది. వ్యక్తిగత పన్ను చెల్లింపుదారులు, వ్యాపారులు, వృత్తి నిపుణులు, సంస్థలు తదితర వర్గాలకు చెందినవారు తమ ఆదాయం, పెట్టుబడులు, పన్ను చెల్లింపులు, మినహాయింపులు తదితర వివరాలను సమర్పించారు. ఆన్లైన్లో రిటర్ను దాఖలు చేసే ప్రక్రియ సులభతరం కావడం వల్ల చివరి నిమిషంలో ఒత్తిడిని తగ్గించుకునేందుకు చాలామంది ముందుగానే ఫైలింగ్ పూర్తి చేసినట్లు తెలుస్తోంది. గతంలో ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాలంటే అనేక పత్రాలను సిద్ధం చేసుకోవడం, కార్యాలయాలు లేదా పన్ను నిపుణులను సంప్రదించడం వంటి ప్రక్రియ ఉండేది. ఇప్పుడు ఆదాయపన్ను శాఖ పోర్టల్ ద్వారా చాలా ప్రక్రియలు ఆన్లైన్లోనే పూర్తవుతున్నాయి. పాన్, ఆధార్, బ్యాంకు ఖాతాలు, ట్యాక్స్ డిడక్షన్ వివరాలు తదితర సమాచారాన్ని అనుసంధానం చేయడంతో రిటర్ను దాఖలు చేయడం సులభమైంది. దీంతో పన్ను చెల్లింపుదారుల్లో డిజిటల్ ఫైలింగ్పై నమ్మకం పెరిగింది.
జూలై 31కే 5.9 కోట్లు.. 5.9 Crore Returns Filed by July 31
ఈ ఏడాది జూలై 31 నాటికే ఐటీఆర్-1, ఐటీఆర్-2 ఫైలింగ్స్( ITR Filings) సంఖ్య 5.9 కోట్లను దాటింది. సాధారణ జీతభత్యాల ఉద్యోగులు, పెన్షనర్లు, ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఇళ్ల నుంచి ఆదాయం పొందేవారు, పెట్టుబడుల ద్వారా ఆదాయం ఉన్నవారు వంటి అనేక మంది ఈ ఫారాలను ఉపయోగిస్తారు. ఐటీఆర్-1 సాధారణంగా నిర్దిష్ట పరిమితుల్లో జీతం, ఒక ఇంటి ఆస్తి, ఇతర వనరుల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం వంటి వివరాలను వెల్లడించే పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఉపయోగపడుతుంది. ఐటీఆర్-2 మాత్రం మరింత విస్తృతమైన ఆదాయ వివరాలు ఉన్న వ్యక్తులు, హిందూ అవిభాజ్య కుటుంబాలు వంటి వారికి వర్తిస్తుంది. అందువల్ల ఈ రెండు ఫారాల ద్వారా పెద్ద సంఖ్యలో వ్యక్తిగత పన్ను చెల్లింపుదారులు రిటర్నులు దాఖలు చేశారు. జూలై 31 నాటికే 5.9 కోట్ల మార్కును దాటడం ద్వారా సాధారణ వ్యక్తిగత పన్ను చెల్లింపుదారుల్లో ఐటీఆర్ దాఖలుపై ఉన్న చురుకుదనం స్పష్టమైంది. ఆ తర్వాత ఆడిట్ అవసరం లేని వ్యాపారాలు, వృత్తి నిపుణులు తదితర వర్గాల రిటర్నులు జత కావడంతో మొత్తం సంఖ్య మరింత వేగంగా పెరిగింది.
అన్ని వర్గాల రిటర్నులు కలిపి.. Returns Across Different Taxpayer Categories
ఆగస్టు 31 నాటికి( ITR Filings) నమోదైన 7.8 కోట్లకు పైగా రిటర్నుల్లో వివిధ రకాల పన్ను చెల్లింపుదారుల ఫైలింగ్స్ ఉన్నాయి. ప్రొప్రయిటరీ బిజినెస్ లేదా వృత్తిపరమైన ఆదాయం ఉన్న వ్యక్తులు, హిందూ అవిభాజ్య కుటుంబాలు ఐటీఆర్-3 ద్వారా తమ వివరాలను సమర్పించారు. చిన్న, మధ్యతరహా పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఐటీఆర్-4 ద్వారా రిటర్నులు దాఖలు చేసే అవకాశం ఉంది. రూ.50 లక్షల లోపు ఆదాయం ఉన్న నిర్దిష్ట వర్గాల పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఐటీఆర్-4 ముఖ్యమైన ఫారంగా ఉంటుంది. చిన్న వ్యాపారులు, వృత్తి నిపుణులు, నిర్దిష్ట ఆదాయ వర్గాలకు చెందిన వారు దీనిని ఉపయోగిస్తారు. దేశవ్యాప్తంగా సూక్ష్మ, చిన్న వ్యాపార రంగం విస్తరించడంతో ఈ వర్గం నుంచి కూడా రిటర్నుల సంఖ్య పెరుగుతోంది. ఇక సంస్థలు, లిమిటెడ్ లయబిలిటీ పార్ట్నర్షిప్లు (ఎల్ఎల్పీలు), సహకార సంఘాలు తదితర సంస్థలు ఐటీఆర్-5 ద్వారా తమ ఆదాయ వివరాలను సమర్పిస్తాయి. కంపెనీల చట్టం కింద నమోదైన కంపెనీలు ఐటీఆర్-6ను దాఖలు చేస్తాయి. ట్రస్టులు, చారిటబుల్ సంస్థలు, కొన్ని ప్రత్యేక సంస్థలు ఐటీఆర్-7 ద్వారా తమ రిటర్నులను సమర్పిస్తాయి. అంటే 7.8 కోట్ల సంఖ్య కేవలం వ్యక్తిగత పన్ను చెల్లింపుదారులకే పరిమితం కాలేదు. వివిధ రకాల వ్యక్తులు, వ్యాపార సంస్థలు, కంపెనీలు, ఎల్ఎల్పీలు, సహకార సంఘాలు, ట్రస్టులు, ఇతర సంస్థలకు సంబంధించిన ఫైలింగ్స్ కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
డిజిటల్ ఫైలింగ్తో సులువైన ప్రక్రియ.. Digital Filing Makes Tax Compliance Easier
ఐటీఆర్ దాఖలులో డిజిటల్ విధానాల ప్రాధాన్యం ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో గణనీయంగా పెరిగింది. పన్ను చెల్లింపుదారులు ఇంటి నుంచే రిటర్నులు సమర్పించే అవకాశం ఉండటం వల్ల సమయం ఆదా అవుతోంది. ఫైలింగ్ పూర్తయిన తర్వాత దాని స్థితిని కూడా ఆన్లైన్లోనే తెలుసుకోవచ్చు. అదే సమయంలో పన్ను చెల్లింపుదారుల ఆర్థిక లావాదేవీలు ఎక్కువగా డిజిటల్ రూపంలో నమోదవుతున్నాయి. బ్యాంకింగ్, యూపీఐ, డీమ్యాట్, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, షేర్లు, వేతన చెల్లింపులు వంటి అనేక లావాదేవీలకు సంబంధించిన సమాచారం డిజిటల్ వ్యవస్థల్లో నమోదవుతోంది. దీంతో పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ ఆదాయ వివరాలను సమర్పించేటప్పుడు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. ఆదాయపన్ను శాఖ కూడా రిటర్నుల్లో పేర్కొన్న వివరాలను ఇతర ఆర్థిక సమాచారంతో సరిపోల్చే విధానాలను బలోపేతం చేస్తోంది. ఫలితంగా పన్ను చెల్లింపుదారులు సరైన ఆదాయాన్ని వెల్లడించి, అర్హత ఉన్న మినహాయింపులు, తగ్గింపులను మాత్రమే క్లెయిమ్ చేసేందుకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
రిటర్ను దాఖలు చేయడం ఎందుకు ముఖ్యం? why Filing an ITR Matters
చాలామందికి పన్ను చెల్లించాల్సిన మొత్తం లేకపోయినా ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ఆదాయానికి సంబంధించిన అధికారిక రికార్డుగా ఐటీఆర్ పనిచేస్తుంది. బ్యాంకు రుణాలు, కొన్ని రకాల ఆర్థిక సేవలు, వీసా దరఖాస్తులు, పెట్టుబడులకు సంబంధించిన సందర్భాల్లో గత ఆదాయానికి ఆధారంగా ఐటీఆర్ ఉపయోగపడుతుంది. అలాగే ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆదాయంపై పన్ను మినహాయింపులు లేదా రిఫండ్ రావాల్సి ఉంటే రిటర్ను దాఖలు చేయడం అవసరం. ఉద్యోగుల జీతాల నుంచి టీడీఎస్ రూపంలో పన్ను మినహాయించబడినా, వాస్తవంగా చెల్లించాల్సిన పన్ను దానికంటే తక్కువగా ఉంటే అదనంగా చెల్లించిన మొత్తాన్ని రిఫండ్గా పొందేందుకు ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాలి. వ్యాపారాలు, వృత్తి నిపుణుల విషయంలో కూడా రిటర్ను దాఖలు చేయడం ద్వారా ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన స్పష్టమైన రికార్డు ఏర్పడుతుంది. భవిష్యత్తులో రుణాలు, పెట్టుబడులు లేదా ఇతర ఆర్థిక అవసరాలకు ఇది ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంటుంది.
చివరి గడువు వరకు మరింత పెరగనున్న సంఖ్య.. Filings Expected to Rise Further
ఆగస్టు 31 నాటికే 7.8 కోట్లకు పైగా రిటర్నులు దాఖలైన నేపథ్యంలో.. సెప్టెంబర్ 16 గడువు ముగిసేలోగా ఈ సంఖ్య మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. చివరి రోజుల్లో రిటర్నులు దాఖలు చేసే వారి సంఖ్య సాధారణంగా అధికంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వ్యాపారాలు, వృత్తి నిపుణులు, ఇతర నాన్ఆడిట్ పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ ఫైలింగ్స్ను పూర్తి చేసే కొద్దీ మొత్తం సంఖ్య పెరుగుతుంది. గతేడాది సెప్టెంబర్ 16 వరకు 7.3 కోట్ల రిటర్నులు దాఖలయ్యాయి. ఈసారి ఆగస్టు 31కే ఆ సంఖ్యను దాటి 7.8 కోట్లకు చేరడం పన్ను అనుసరణలో వచ్చిన మార్పుకు సంకేతంగా భావించవచ్చు. పన్ను చెల్లింపుదారులు గడువులు, నిబంధనలపై మరింత అవగాహన పెంచుకుంటున్నారనడానికి ఇది ఒక ఉదాహరణ.
పెరుగుతున్న పన్ను అనుసరణ.. Rising Tax Compliance
ఐటీఆర్ ఫైలింగ్స్లో నమోదవుతున్న పెరుగుదల వెనుక పన్ను వ్యవస్థలో జరుగుతున్న డిజిటలైజేషన్ ఒక ముఖ్యమైన అంశంగా నిలుస్తోంది. ఆదాయపన్ను శాఖ అందిస్తున్న ఆన్లైన్ సేవలు, ముందుగానే అందుబాటులోకి వస్తున్న ఆర్థిక సమాచార వివరాలు, పన్ను చెల్లింపుదారులకు అందుతున్న సందేశాలు, రిటర్ను దాఖలు ప్రక్రియలో వచ్చిన మార్పులు.. ఇవన్నీ కలిపి ఫైలింగ్ను వేగవంతం చేస్తున్నాయి. అదే సమయంలో పన్ను చెల్లింపుదారులు కూడా తమ ఆదాయాన్ని సక్రమంగా ప్రకటించడం వల్ల భవిష్యత్తులో ఇబ్బందులు తగ్గుతాయని గుర్తిస్తున్నారు. ఉద్యోగులు మాత్రమే కాకుండా స్వయం ఉపాధి పొందేవారు, చిన్న వ్యాపారులు, వృత్తి నిపుణులు, పెట్టుబడిదారులు కూడా తమ ఆర్థిక వ్యవహారాలను అధికారికంగా నమోదు చేసుకునే దిశగా అడుగులు వేస్తున్నారు. మొత్తంగా చూస్తే.. 7.8 కోట్లకు పైగా ఐటీఆర్ ఫైలింగ్స్ దేశంలో పన్ను వ్యవస్థ విస్తరిస్తున్న తీరును తెలియజేస్తున్నాయి. గతేడాది చివరి గడువు వరకు నమోదైన 7.3 కోట్లతో పోలిస్తే ఈసారి ఆగస్టు చివరి నాటికే ఎక్కువ రిటర్నులు దాఖలు కావడం ప్రత్యేకంగా నిలిచింది. సెప్టెంబర్ 16 గడువు ముగిసే నాటికి ఈ సంఖ్య ఎక్కడికి చేరుతుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
About the Author
