సెమీకండక్టర్ రంగంలో భారత్ తన సామర్థ్యాన్ని మరింత పెంచుకునేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. రూ.1,27,500 కోట్లతో ‘సెమీకాన్ 2.0’ పథకాన్ని(‘Semicon 2.0’) నోటిఫై చేసింది. చిప్ తయారీతో పాటు దేశీయ డిజైన్, మేధో సంపత్తి (ఐపీ), పరికరాలు, మెటీరియల్స్, అధునాతన ప్యాకేజింగ్, పరిశోధన-అభివృద్ధి, నైపుణ్యాభివృద్ధి వంటి విభాగాలతో పూర్తి స్థాయి సెమీకండక్టర్ ఎకోసిస్టమ్ను అభివృద్ధి చేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) విస్తరణతో అధునాతన చిప్లు, మెమొరీకి ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిమాండ్ భారీగా పెరుగుతోంది. అదే సమయంలో సరఫరా గొలుసులో అంతరాయాలు, భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో కీలక చిప్ల కోసం కొద్దికొన్ని దేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ సెమీకండక్టర్ రంగాన్ని వ్యూహాత్మకంగా అభివృద్ధి చేసేందుకు సెమీకాన్ 2.0ను తీసుకొచ్చింది. ఈ పథకానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం జులై 15, 2026న ఆమోదం తెలిపింది. ఏఐ యుగంలో చిప్ ఎవరి చేతిలో ఉంటే.. భవిష్యత్ సాంకేతికతలో వారి పాత్ర అంత కీలకం. ఆ అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకునే దిశగా భారత్ వేస్తున్న పెద్ద అడుగే ‘సెమీకాన్ 2.0’.
10 శాతం వాటా లక్ష్యం.. Targeting 10% of the Global Market
రాబోయే సంవత్సరాల్లో ప్రపంచ సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమలో(‘Semicon 2.0’) భారత్ సుమారు 10 శాతం వాటాను సాధించగలదని కేంద్ర ఐటీ మంత్రి అశ్వినీ వైష్ణవ్ తెలిపారు. స్వయం సమృద్ధితో పాటు ప్రపంచ మార్కెట్లో పోటీపడగల సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమను నిర్మించడమే లక్ష్యమని కేంద్ర ఐటీ కార్యదర్శి ఎస్. కృష్ణన్ పేర్కొన్నారు. చిప్ డిజైన్ రంగంలో అంకుర సంస్థలు, భారతీయ పౌరులు లేదా ఓవర్సీస్ సిటిజన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఓసీఐ) యాజమాన్యంలోని కంపెనీలు పథకం కింద అర్హత పొందనున్నాయి. అంకుర సంస్థలకు గ్రాంట్లు, ఈక్విటీ సహ-పెట్టుబడి, కంపెనీలకు రాయల్టీ ఫైనాన్సింగ్ వంటి మార్గాల్లో ఆర్థిక సహాయం అందించనున్నారు.
ఫ్యాబ్లకు భారీ ప్రోత్సాహం.. Incentives for Semiconductor Fabs
సెమీకండక్టర్ (‘Semicon 2.0’)తయారీ కేంద్రాలైన సిలికాన్ ఫ్యాబ్ల ఏర్పాటుకు మూలధన వ్యయంలో 40 శాతం వరకు ఆర్థిక సాయం అందించనున్నారు. కాంపౌండ్, డిస్ప్లే, ఇతర ప్రత్యేక ఫ్యాబ్లకు 35 శాతం వరకు ప్రోత్సాహకం ఉంటుంది. ఎల్సీడీ, ఓఎల్ఈడీ, మైక్రో ఎల్ఈడీ డిస్ప్లే తయారీ కేంద్రాలకూ ఈ మద్దతు వర్తించనుంది. చిప్ తయారీ అనంతరం జరిగే అసెంబ్లీ, టెస్టింగ్, మార్కింగ్, ప్యాకేజింగ్ విభాగాల బలోపేతానికీ పథకం ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. అధునాతన ప్యాకేజింగ్కు మూలధన వ్యయంలో 35 శాతం, సంప్రదాయ ప్యాకేజింగ్కు 25 శాతం వరకు ప్రోత్సాహకం ఇవ్వనున్నారు.
సెమీకాన్ 1.0కు కొనసాగింపుగా.. Building on Semicon 1.0
గతంలో సెమీకాన్ 1.0 కింద ఆరు రాష్ట్రాల్లో 12 సెమీకండక్టర్ (‘Semicon 2.0’)ప్రాజెక్టులకు కేంద్రం ఆమోదం తెలిపింది. మైక్రాన్ ఏటీఎంపీ ప్లాంట్, కైన్స్ సెమికాన్, సీజీ సెమీ ఓఎస్ఏటీ కేంద్రం వంటి ప్రాజెక్టులు ఈ ఏడాది ప్రారంభంలోనే వాణిజ్య ఉత్పత్తిని ప్రారంభించాయి. ఇప్పుడు సెమీకాన్ 2.0 ద్వారా ఈ ప్రయత్నాలను మరింత విస్తరించనున్నారు. చిప్ తయారీతో పాటు డిజైన్, ప్యాకేజింగ్, పరిశోధన, నైపుణ్యాభివృద్ధి వంటి విభాగాలను అనుసంధానించి పూర్తి స్థాయి దేశీయ వ్యవస్థను నిర్మించడంపై దృష్టి పెట్టారు.
రూ.5 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడుల అంచనా.. ₹5 Lakh Crore Investment Potential
సెమీకాన్ 2.0 ద్వారా వచ్చే ఐదేళ్లలో(‘Semicon 2.0’) సెమీకండక్టర్ రంగంలో రూ.5 లక్షల కోట్లకు పైగా ప్రైవేటు, పరిశ్రమల పెట్టుబడులను ఆకర్షించే అవకాశం ఉందని ఇండియా ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ సెమీకండక్టర్ అసోసియేషన్ (ఐఈఎస్ఏ) పేర్కొంది. వచ్చే ఐదు నుంచి ఏడేళ్లలో దేశంలో ఐదు నుంచి ఏడు వేఫర్ ఫ్యాబ్లు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని ఐఈఎస్ఏ అధ్యక్షుడు అశోక్ ఛందక్ తెలిపారు. దేశీయంగా చిప్ తయారీ సామర్థ్యం పెరగడం వల్ల దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గడంతో పాటు ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆటోమొబైల్, టెలికాం, ఏఐ, డేటా సెంటర్లు వంటి రంగాలకు ప్రయోజనం చేకూరే అవకాశం ఉంది. ప్రపంచ సెమీకండక్టర్ సరఫరా గొలుసులో భారత్ను కీలక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే దిశగా సెమీకాన్ 2.0 మరో ముందడుగుగా నిలవనుంది.
చిప్ తయారీ కేంద్రంగా భారత్ ఎదుగుతుందా? Can India Become a Global Semiconductor Hub?
సెమీకాన్ 2.0 (‘Semicon 2.0’) విజయవంతమైతే భారత ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగానికి దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలు లభించే అవకాశం ఉంది. దేశంలో చిప్ తయారీ పెరగడంతో పాటు.. విదేశీ సంస్థలు పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు మరింత ఆసక్తి చూపవచ్చు. స్థానిక కంపెనీలు కూడా అధునాతన డిజైన్, తయారీ రంగాల్లోకి ప్రవేశించేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. ప్రపంచ సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమలో భారత్ 10 శాతం వాటాను సాధించాలంటే భారీ స్థాయిలో పెట్టుబడులు, నిరంతర సాంకేతిక అభివృద్ధి, నైపుణ్య మానవ వనరులు, స్థిరమైన మౌలిక వసతులు అవసరం. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలతో పాటు ప్రైవేటు రంగం పెట్టుబడులు కూడా అదే స్థాయిలో రావాల్సి ఉంటుంది. మొత్తంగా.. రూ.1,27,500 కోట్ల సెమీకాన్ 2.0 పథకం భారత్ చిప్ ప్రయాణంలో మరో కీలక మలుపుగా నిలవనుంది. చిప్ తయారీ నుంచి డిజైన్ వరకు, ప్యాకేజింగ్ నుంచి పరిశోధన వరకు పూర్తి ఎకోసిస్టమ్ను నిర్మించాలన్న లక్ష్యంతో ఈ పథకాన్ని రూపొందించారు. వచ్చే ఐదేళ్లలో రూ.5 లక్షల కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులు, ఐదేళ్ల నుంచి ఏడేళ్లలో ఐదు నుంచి ఏడు వేఫర్ ఫ్యాబ్ల ఏర్పాటుకు అవకాశం ఉందన్న అంచనాలు నిజమైతే.. భారత్ ప్రపంచ సెమీకండక్టర్ పటంలో మరింత కీలక స్థానాన్ని సంపాదించే అవకాశముంది.
ఉద్యోగాలు.. నైపుణ్యాలకు కొత్త అవకాశాలు.. Jobs and Skill Development
సెమీకండక్టర్ (‘Semicon 2.0’) పరిశ్రమ అభివృద్ధి కేవలం చిప్ కర్మాగారాలకే పరిమితం కాదు. వీటి చుట్టూ అనేక అనుబంధ పరిశ్రమలు ఏర్పడతాయి. పరికరాల తయారీ, మెటీరియల్స్, డిజైన్, ప్యాకేజింగ్, టెస్టింగ్, నిర్వహణ, లాజిస్టిక్స్ వంటి రంగాల్లో కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడవచ్చు. అధునాతన సాంకేతికతతో పనిచేయగల నైపుణ్యం కలిగిన ఇంజినీర్లు, సాంకేతిక నిపుణులు, పరిశోధకులకు డిమాండ్ పెరిగే అవకాశం ఉంది. అందుకే సెమీకాన్ 2.0లో నైపుణ్యాభివృద్ధికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. భవిష్యత్ చిప్ పరిశ్రమ అవసరాలకు అనుగుణంగా యువతకు శిక్షణ అందించడం ద్వారా దేశంలోనే నిపుణుల కొరతను అధిగమించేందుకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గేనా? Reducing Dependence on Imports
సెమీకండక్టర్ చిప్ల (‘Semicon 2.0’) విషయంలో భారత్ ఇప్పటికీ విదేశీ సరఫరాలపై గణనీయంగా ఆధారపడుతోంది. దేశంలో ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ పెరుగుతున్న కొద్దీ చిప్ల అవసరం కూడా పెరుగుతోంది. స్మార్ట్ఫోన్లు, కార్లు, టెలికాం పరికరాలు, పారిశ్రామిక యంత్రాలు వంటి రంగాల్లో చిప్లు కీలకం. దేశీయంగా తయారీ సామర్థ్యం పెరిగితే దిగుమతులపై ఆధారపడటం కొంతవరకు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అదే సమయంలో సరఫరా గొలుసులో అంతరాయం ఏర్పడినప్పుడు దేశీయ పరిశ్రమలకు భద్రత పెరుగుతుంది. అయితే సెమీకండక్టర్ రంగంలో పూర్తి స్వయం సమృద్ధి సాధించడం తక్షణం సాధ్యమయ్యే విషయం కాదు. అత్యాధునిక సాంకేతికత, భారీ పెట్టుబడులు, ప్రత్యేక పరికరాలు, ముడి పదార్థాలు, నిపుణుల అవసరం వంటి అనేక అంశాలు ఇందులో ఉంటాయి. అందువల్ల భారత్ క్రమంగా తన సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవాల్సి ఉంటుంది.
About the Author
