హైదరాబాద్ః భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ అయిన సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) మ్యూచువల్ ఫండ్ పరిశ్రమలోకి కొత్త సంస్థలు ప్రవేశించే ప్రక్రియను మరింత సరళతరం చేసింది. అసెట్ మేనేజ్మెంట్ కంపెనీల (Asset Management Companies – AMCs) ఏర్పాటుకు సంబంధించి దరఖాస్తు విధానాన్ని సులభతరం చేస్తూనే, మదుపరుల ప్రయోజనాలను రక్షించేందుకు కఠిన నిబంధనలను అమల్లోకి తెచ్చింది. జులైలో నోటిఫై చేసిన ‘సెబీ మ్యూచువల్ ఫండ్ నిబంధనలు-2026’ (SEBI Mutual Fund Regulations 2026) ఆధారంగా ఈ సమగ్ర మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది.
ఒకే ఏకీకృత దరఖాస్తు విధానం (Single Unified Application)
గతంలో మ్యూచువల్ ఫండ్ హౌస్ను స్థాపించాలనుకునే ప్రాయోజిత సంస్థలు (Sponsors) రెండు విడతలుగా దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి వచ్చేది. ప్రాథమిక ఆమోదం (In-principle Approval) కోసం ఫారం-ఏ (Form-A), ఆ తర్వాత తుది రిజిస్ట్రేషన్ (Final Registration) కోసం ఫారం-సి (Form-C), ఫారం-డి (Form-D) వంటి పత్రాలను సమర్పించాల్సి ఉండేది. ఈ సంక్లిష్ట ప్రక్రియ వల్ల సమయం వృథా కావడంతో పాటు అనుమతులకు ఎక్కువ కాలం పట్టేది.
తాజా నిబంధనల ప్రకారం, ఈ బహుళ దశల ప్రక్రియ స్థానంలో ఒకే ఏకీకృత దరఖాస్తు విధానాన్ని (Single Unified Application Form) అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ఇప్పుడు ఒకే దరఖాస్తు ద్వారానే ప్రాథమిక, తుది అనుమతులను పొందే వీలు కల్పించింది. అయితే, ఈ దరఖాస్తులో సంస్థకు సంబంధించిన కీలక సమాచారాన్ని తప్పనిసరిగా వెల్లడించాలి:
సంస్థ నికర విలువ (Net Worth) సమగ్ర వివరాలు.
గత ఐదేళ్ల ఆడిట్ చేసిన ఆర్థిక నివేదికలు (Audited Financial Statements).
వాటాదారుల నిష్పత్తి (Shareholding Pattern) మరియు యాజమాన్య తీరుతెన్నులు.
అర్హత ప్రమాణాలు – రెండు ప్రత్యేక మార్గాలు (Two Eligibility Routes)
మ్యూచువల్ ఫండ్ రంగంలోకి సంస్థలు అడుగుపెట్టడానికి సెబీ రెండు వేర్వేరు మార్గాలను (Routes) నిర్దేశించింది. అనుభవం ఉన్న ఆర్థిక దిగ్గజాలతో పాటు, వినూత్న ఆలోచనలతో వచ్చే కొత్త తరం సంస్థలకు కూడా ఇది అవకాశం కల్పిస్తుంది.
సాంప్రదాయ మార్గం (Traditional Track-Record Route): మొదటి మార్గంలో దరఖాస్తు చేసుకునే సంస్థలకు ఆర్థిక సేవల విభాగంలో (Financial Services Track Record) కనీసం అయిదేళ్ల అనుభవం ఉండాలి. ఈ సంస్థలు గత ఐదేళ్ల కాలంలో నిరంతరం నికర లాభాలను ఆర్జిస్తూ ఉండాలి. అంతేకాకుండా, వాటి సగటు వార్షిక లాభం (Average Annual Net Profit) కనీసం రూ.10 కోట్లకు తగ్గకుండా ఉండాలని సెబీ స్పష్టం చేసింది. దీర్ఘకాలికంగా ఆర్థిక స్థిరత్వం కలిగిన పెద్ద సంస్థలకు ఇది వర్తిస్తుంది.
ప్రత్యామ్నాయ మార్గం (Alternative Net Worth Route): గతంలో లాభాల రికార్డు లేని లేదా ఆర్థిక రంగంలో ఐదేళ్ల అనుభవం లేని కొత్త సంస్థలు, ఫిన్టెక్ స్టార్టప్లు రెండో మార్గం ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. అయితే ఈ మార్గాన్ని ఎంచుకునే అసెట్ మేనేజ్మెంట్ కంపెనీల నికర విలువ (AMC Net Worth) కనీసం రూ.150 కోట్లు ఉండాలి. సంస్థలో ప్రవేశపెట్టే ఈ రూ.150 కోట్ల మూలధనాన్ని అయిదేళ్లపాటు లాకిన్ (Lock-in Period) చేయాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, సంస్థలోని చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ (CEO), చీఫ్ ఆపరేటింగ్ ఆఫీసర్ (COO), చీఫ్ రిస్క్ ఆఫీసర్ (CRO) తదితర కీలక ఉన్నతాధికారుల ఉమ్మడి వృత్తిపరమైన అనుభవం (Combined Leadership Experience) కనీసం 30 ఏళ్లు ఉండాలి.
ప్రైవేట్ ఈక్విటీ ఫండ్లకు ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలు (Private Equity Funds)
ప్రైవేట్ ఈక్విటీ ఫండ్లు (Private Equity Funds – PE Funds) స్పాన్సర్లుగా మ్యూచువల్ ఫండ్ రంగంలోకి ప్రవేశించేందుకు సెబీ స్పష్టమైన నిబంధనలను నిర్దేశించింది. పెట్టుబడి నిర్వహణలో వీటికి కనీసం అయిదేళ్ల అనుభవం తప్పనిసరి. అలాగే కనీసం రూ.5,000 కోట్ల మూలధన నిర్వహణ సామర్థ్యం (Committed Capital/AUM) కలిగి ఉండాలి. సంస్థాగత పారదర్శకత, పాలనా ప్రమాణాలు (Corporate Governance Standards) పక్కాగా పాటించాల్సి ఉంటుంది.
కఠినమైన నిఘా – మదుపరుల భద్రత (Due Diligence & Investor Protection)
నిబంధనలను సరళీకరించినప్పటికీ, నమ్మకమైన సంస్థలు మాత్రమే మార్కెట్లోకి వచ్చేలా సెబీ నేపథ్య తనిఖీలను (Background Checks & Due Diligence) మరింత కఠినతరం చేసింది:
క్రెడిట్ & అంతర్జాతీయ డేటాబేస్ స్క్రీనింగ్ (Screening): దరఖాస్తుదారుల ఆర్థిక విశ్వసనీయతను సిబిల్ (CIBIL), అలాగే అంతర్జాతీయ స్థాయిలోని ఐక్యరాజ్యసమితి ఆంక్షల జాబితా (UN Sanctions List) వంటి గ్లోబల్ డేటాబేస్ల ద్వారా లోతుగా సరిచూస్తారు.
సైబర్ భద్రతా ప్రమాణాలు (Cybersecurity Architecture): డిజిటల్ ఆర్థిక లావాదేవీలు విస్తరిస్తున్నందున, ఏఎంసీలు తమ వద్ద ఉన్న అత్యాధునిక సైబర్ సెక్యూరిటీ రక్షణ వ్యవస్థలు, డేటా ప్రొటెక్షన్ విధానాలపై సమగ్ర నివేదికను సమర్పించాలి.
ఫిర్యాదుల పరిష్కార యంత్రాంగం (Grievance Redressal Mechanism): ఇన్వెస్టర్ల నుంచి వచ్చే ఫిర్యాదులను త్వరితగతిన, పారదర్శకంగా పరిష్కరించేందుకు అధునాతన ఐటీ వ్యవస్థను (IT Infrastructure) ఏర్పాటు చేసుకోవడం తప్పనిసరి.
ఈ కొత్త సంస్కరణలు భారతదేశంలో అసెట్ మేనేజ్మెంట్ రంగాన్ని మరింత పోటీతత్వంతో కూడినదిగా మార్చడమే కాకుండా, ఫిన్టెక్ (Fintech) కంపెనీలు, వినూత్న స్టార్టప్లు మ్యూచువల్ ఫండ్ పరిశ్రమలోకి ప్రవేశించడానికి మార్గం సుగమం చేస్తాయి. అదే సమయంలో పారదర్శకత, మూలధన లాకిన్ నిబంధనలు చిన్న మదుపరుల పెట్టుబడులకు గట్టి భద్రతను చేకూరుస్తాయి.
About the Author
