హైదరాబాద్ః భారతీయ కంపెనీలు అంతర్జాతీయ వేదికలపై తమ వ్యాపారాన్ని విస్తరించేందుకు, విదేశీ పెట్టుబడులను మరింత సులభంగా ఆకర్షించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఒక ప్రతిష్టాత్మక అడుగు వేసింది. దేశీయ కంపెనీలు విదేశీ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో (Foreign Stock Exchanges) నేరుగా నమోదయ్యేందుకు (Direct Listing) వీలుగా నిబంధనలను సులభతరం చేస్తూ కొత్త ముసాయిదా మార్గదర్శకాలను (Draft Regulations) ప్రతిపాదించింది.
కేంద్ర బడ్జెట్ (Union Budget) సందర్భంగా ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ చేసిన కీలక ప్రకటనకు అనుగుణంగా ఆర్బీఐ ఈ చర్యలు చేపట్టింది. ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ మేనేజ్మెంట్ యాక్ట్ (FEMA) నిబంధనల్లో సమగ్ర మార్పులు తీసుకురావడం ద్వారా దేశంలో ‘ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్’ (Ease of Doing Business – సులభతర వ్యాపార నిర్వహణ) వాతావరణాన్ని మరింత మెరుగుపరచడమే ఈ నిర్ణయం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.
ప్రతిపాదిత మార్గదర్శకాల్లోని ప్రధాన అంశాలు (Key Highlights)
రిజర్వ్ బ్యాంక్ విడుదల చేసిన ఈ కొత్త ముసాయిదా నిబంధనలు భారతీయ కార్పొరేట్ రంగానికి అనేక కొత్త అవకాశాలను తెచ్చిపెట్టనున్నాయి. ఆ వివరాలు ఇక్కడ పరిశీలిద్దాం:
ఈక్విటీ షేర్ల జారీ మరియు విక్రయం (Issuing and Sale of Equity Shares):
భారతీయ పబ్లిక్ లిమిటెడ్ కంపెనీలు తమ వ్యాపార విస్తరణకు అవసరమైన నిధుల కోసం విదేశీ స్టాక్ మార్కెట్లలో కొత్తగా ఈక్విటీ షేర్లను జారీ చేయవచ్చు. అంతేకాకుండా, కంపెనీలోని ప్రస్తుత వాటాదారులు (Existing Shareholders) కూడా తమ వద్ద ఉన్న షేర్లను విదేశీ మార్కెట్లలో విక్రయించడానికి (Offer for Sale) కొన్ని ప్రత్యేక షరతులతో అనుమతి లభిస్తుంది.
రూపాయి విలువలోనే నమోదు (Nominated in INR):
విదేశీ ఎక్స్ఛేంజీలలో షేర్లను నమోదు చేసినప్పటికీ, ఆయా షేర్ల ప్రాథమిక విలువ లేదా పుస్తక విలువ తప్పనిసరిగా భారతీయ రూపాయిలలోనే (Indian Rupees – INR) నమోదు కావాల్సి ఉంటుంది.
డీమ్యాట్ రూపంలోనే ఉనికి (Demat Form Mandatory):
అంతర్జాతీయ విపణిలో జారీ చేసే షేర్లు అన్నీ విధిగా డిజిటల్ లేదా డీమ్యాట్ (Dematerialised Form) రూపంలోనే ఉండాలి. దీనివల్ల లావాదేవీలలో పారదర్శకత పెరుగుతుంది.
దేశీయ, విదేశీ నిబంధనల అనుసంధానం (Regulatory Compliance)
కంపెనీల రకాన్ని బట్టి వర్తించే నిబంధనలపై ఆర్బీఐ స్పష్టతనిచ్చింది:
నమోదైన కంపెనీలు (Listed Companies):
ఇప్పటికే దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో (NSE, BSE) నమోదైన కంపెనీలు విదేశీ ఎక్స్ఛేంజీలలో షేర్లు జారీ చేయాలనుకుంటే, ఆర్బీఐ నిబంధనలతో పాటు సెబీ (SEBI – Securities and Exchange Board of India) నిర్దేశించిన నిబంధనలను కూడా కచ్చితంగా పాటించాల్సి ఉంటుంది. విదేశాల్లో జారీ చేసే షేర్లు, దేశీయంగా ఉన్న షేర్లతో సమానమైన ఓటింగ్ మరియు ఇతర హక్కులను కలిగి ఉంటాయి.
నమోదు కాని కంపెనీలు (Unlisted Companies):
ఇంకా దేశీయ మార్కెట్లలో నమోదు కాని కంపెనీలు (Unlisted Entities) విదేశాల్లో లిస్ట్ అవ్వాలంటే కేంద్ర కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Corporate Affairs – MCA) మార్గదర్శకాలకు లోబడి నడుచుకోవాలి.
ధర నిర్ణయ ప్రక్రియ (Pricing Mechanism):
భారతదేశంలో లిస్ట్ కాకుండా, నేరుగా విదేశీ మార్కెట్లలోనే మొదటిసారిగా నమోదు కాబోయే షేర్ల ప్రారంభ ధరను పారదర్శకమైన ‘బుక్ బిల్డింగ్ ప్రక్రియ’ (Book Building Process) ద్వారా మాత్రమే నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది.
విదేశీ పెట్టుబడులు మరియు ప్రవాస భారతీయులకు (NRIs) ఊరట
ఈ కొత్త ప్రతిపాదనలు కేవలం కంపెనీలకే కాకుండా, విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు మరియు ప్రవాస భారతీయులకు (NRIs) కూడా ఎంతో మేలు చేకూర్చనున్నాయి:
పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ స్వేచ్ఛ (Repatriable Basis):
విదేశీ పెట్టుబడిదారులు లేదా విదేశీ నియంత్రణలో పనిచేసే సంస్థలు భారతదేశంలో కొనుగోలు చేసిన, లేదా బహుమతి (Gifts) రూపంలో పొందిన వాటాలను.. తిరిగి స్వదేశానికి తీసుకెళ్లే (Repatriable) లేదా తీసుకెళ్లలేని (Non-Repatriable) ప్రాతిపదికన పెట్టుబడిగా మళ్లించేందుకు సులభతరమైన మార్గాలు అందుబాటులోకి వస్తాయి.
ఎన్పీఎస్లో ప్రవాసుల పెట్టుబడులు (NPS for NRIs/PIOs):
ప్రవాస భారతీయులు (NRIs) మరియు భారత సంతతికి చెందిన వ్యక్తులు (PIOs) కూడా పెన్షన్ ఫండ్ రెగ్యులేటరీ అండ్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (PFRDA) నిబంధనలకు లోబడి నేషనల్ పెన్షన్ సిస్టమ్ (National Pension System – NPS) లో పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు అర్హత సాధిస్తారు. ఈ పథకం ద్వారా లభించే పొదుపు మొత్తాలను మరియు రాబడులను విదేశాలకు తీసుకెళ్లే (Repatriation Benefits) వెసులుబాటు కూడా వారికి లభిస్తుంది.
ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (Public Comments)
ఈ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం ముసాయిదా (Draft) రూపంలో ఉన్నాయి. దీనిపై దేశంలోని పౌరులు, ఆర్థిక నిపుణులు, వ్యాపార మరియు పారిశ్రామిక వర్గాలు తమ విలువైన అభిప్రాయాలు, సలహాలను ఆగస్టు 31 లోగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాకు సమర్పించవచ్చని స్పష్టం చేశారు. భాగస్వామ్య పక్షాలందరితో విస్తృత స్థాయి సంప్రదింపులు జరిపిన అనంతరం ఆర్బీఐ ఈ నూతన విదేశీ ఎక్స్ఛేంజ్ నిబంధనలకు తుది రూపునివ్వనుంది.
ఈ నిర్ణయం అమలులోకి వస్తే భారతీయ స్టార్టప్లు, దిగ్గజ కంపెనీలకు గ్లోబల్ మార్కెట్లలో నిధుల సేకరణ మరింత వేగవంతం కానుంది.
About the Author
