ప్రస్తుతం బ్యాంకు రుణం కావాలన్నా, క్రెడిట్ కార్డు పొందాలన్నా, హోమ్ లోన్, కార్ లోన్, వ్యక్తిగత రుణం తీసుకోవాలన్నా ముందుగా పరిశీలించే అంశం క్రెడిట్ స్కోరు. గత కొన్నేళ్లుగా భారతదేశంలో డిజిటల్ రుణాల వినియోగం పెరగడంతో క్రెడిట్ స్కోరుకు (Better Credit Score) ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగింది. ఒకప్పుడు బ్యాంకుల్లో రుణం పొందడానికి కేవలం ఆదాయం, ఉద్యోగం, ఆస్తులు వంటి అంశాలనే పరిశీలించేవారు. ఇప్పుడు వాటితో పాటు వ్యక్తి రుణ చెల్లింపు చరిత్రను కూడా అత్యంత కీలకంగా పరిగణిస్తున్నారు. అందుకే మంచి క్రెడిట్ స్కోరు కలిగి ఉండటం ప్రతి ఒక్కరికీ అవసరంగా మారింది. అయితే చాలామందిలో ఒక సందేహం ఉంటుంది. అధిక జీతం లేదా ఎక్కువ ఆదాయం ఉంటే ఆటోమేటిక్గా క్రెడిట్ స్కోరు కూడా పెరుగుతుందా? ఎక్కువ సంపాదించే వారికి బ్యాంకులు మంచి స్కోరు ఇస్తాయా? అనే ప్రశ్నలు తరచూ వినిపిస్తుంటాయి. దీనికి సమాధానం మాత్రం ‘కాదు’. ఎందుకంటే ఆదాయం నేరుగా క్రెడిట్ స్కోరును నిర్ణయించదు. కానీ పరోక్షంగా మాత్రం చాలా కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. ఒక వ్యక్తి తన ఆదాయాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తున్నాడు, రుణాలను ఎంత బాధ్యతగా చెల్లిస్తున్నాడు, క్రెడిట్ను ఎలా వినియోగిస్తున్నాడు అనే అంశాలే చివరకు అతని క్రెడిట్ స్కోరును ప్రభావితం చేస్తాయి.
క్రెడిట్ స్కోరు అంటే ఏమిటి? Understanding Credit Score
క్రెడిట్ స్కోరు (Better Credit Score) అనేది ఒక వ్యక్తి రుణాలను ఎంత బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహిస్తున్నాడో తెలియజేసే సంఖ్య. సాధారణంగా ఇది 300 నుంచి 900 మధ్య ఉంటుంది. స్కోరు ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే అంత మంచి రుణగ్రహీతగా బ్యాంకులు భావిస్తాయి. మంచి స్కోరు ఉంటే రుణాలు సులభంగా లభించడం, తక్కువ వడ్డీ రేట్లు పొందడం, అధిక క్రెడిట్ పరిమితి లభించడం వంటి ప్రయోజనాలు ఉంటాయి. ఈ స్కోరును నిర్ణయించేటప్పుడు ప్రధానంగా చెల్లింపుల చరిత్ర, క్రెడిట్ వినియోగం, రుణాల స్వభావం, క్రెడిట్ చరిత్ర కాలం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. ఇందులో ఆదాయాన్ని నేరుగా లెక్కించకపోయినా, మిగతా అంశాలపై ఆదాయం ప్రభావం చూపుతుంది.
ఆదాయం నేరుగా కాదు.. పరోక్షంగా ప్రభావం.. Income Influences Credit Score Indirectly
ఒక వ్యక్తి నెలకు లక్ష రూపాయలు సంపాదిస్తున్నాడని మాత్రమే అతనికి అధిక క్రెడిట్ స్కోరు (Better Credit Score) వస్తుందని అనుకోవడం పొరపాటు. అలాగే నెలకు తక్కువ ఆదాయం ఉన్న వ్యక్తికి మంచి స్కోరు ఉండదనడమూ సరైంది కాదు. వాస్తవానికి ఒక వ్యక్తి ఎంత సంపాదిస్తున్నాడన్నదానికంటే, సంపాదించిన డబ్బుతో రుణాలను ఎలా నిర్వహిస్తున్నాడన్నదే ముఖ్యమైన అంశం. ఎక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారికి రుణాలు, క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులు, ఇతర ఆర్థిక బాధ్యతలను సమయానికి చెల్లించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అదే చివరకు మంచి క్రెడిట్ చరిత్రను నిర్మించి, స్కోరును మెరుగుపరుస్తుంది.
రుణ-ఆదాయ నిష్పత్తి ఎందుకు ముఖ్యం? Debt-to-Income Ratio Matters
బ్యాంకులు రుణం మంజూరు చేసే సమయంలో (Better Credit Score) ఎక్కువగా పరిశీలించే అంశాల్లో రుణ-ఆదాయ నిష్పత్తి (Debt-to-Income Ratio-DTI) ఒకటి. వ్యక్తి నెలవారీ ఆదాయంలో ఎంత శాతం ఇప్పటికే రుణాల చెల్లింపులకు వెళ్తోందో ఈ నిష్పత్తి తెలియజేస్తుంది. ఉదాహరణకు ఒక వ్యక్తి నెలకు రూ.1 లక్ష సంపాదిస్తే, రుణాల ఈఎంఐలు రూ.20 వేలే ఉంటే అతని డీటీఐ తక్కువగా ఉంటుంది. అదే రూ.60 వేలు ఈఎంఐలకే వెళ్తే డీటీఐ అధికంగా ఉంటుంది. తక్కువ డీటీఐ ఉన్న వ్యక్తులు ఆర్థికంగా మరింత స్థిరంగా ఉన్నారని బ్యాంకులు భావిస్తాయి. అలాంటి వారికి కొత్త రుణాలు మంజూరు చేసే అవకాశాలు కూడా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అందుకే అధిక ఆదాయం ఉన్నవారికి డీటీఐ తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉండటంతో పరోక్షంగా వారికి ప్రయోజనం కలుగుతుంది.
క్రెడిట్ వినియోగం కూడా కీలకం.. Credit Utilisation Ratio Plays a Major Role
క్రెడిట్ స్కోరును (Better Credit Score)ప్రభావితం చేసే మరో ముఖ్యమైన అంశం క్రెడిట్ వినియోగ నిష్పత్తి (Credit Utilisation Ratio-CUR). మీకు అందుబాటులో ఉన్న మొత్తం క్రెడిట్ పరిమితిలో ఎంత శాతం మీరు వినియోగిస్తున్నారో దీనివల్ల తెలుస్తుంది. ఆర్థిక నిపుణుల ప్రకారం ఈ నిష్పత్తి 30 శాతానికి లోపే ఉండడం ఉత్తమం. ఉదాహరణకు మీ క్రెడిట్ కార్డు పరిమితి రూ.2 లక్షలు అయితే నెలలో రూ.60 వేల కంటే తక్కువ వినియోగించడం మంచిదిగా భావిస్తారు. ఇక్కడ కూడా ఆదాయం పరోక్షంగా ప్రభావం చూపుతుంది. మంచి ఆదాయం ఉంటే రోజువారీ ఖర్చులకు క్రెడిట్ కార్డుపై ఎక్కువగా ఆధారపడాల్సిన అవసరం ఉండదు. దీంతో క్రెడిట్ వినియోగ నిష్పత్తి తక్కువగా ఉంటుంది. ఫలితంగా క్రెడిట్ స్కోరుపై సానుకూల ప్రభావం కనిపిస్తుంది.
సకాలంలో చెల్లింపులే అసలు బలం.. Timely Payments Build Strong Credit
క్రెడిట్ స్కోరులో (Better Credit Score)అత్యంత కీలకమైన అంశం చెల్లింపుల చరిత్ర. మీరు తీసుకున్న రుణాల ఈఎంఐలు, క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులు సమయానికి చెల్లిస్తున్నారా లేదా అనే అంశాన్నే క్రెడిట్ బ్యూరోలు ఎక్కువ ప్రాధాన్యంతో పరిశీలిస్తాయి. ఇక్కడ ఆదాయం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. మంచి ఆదాయం ఉన్నవారికి ఇంటి అద్దె, విద్యుత్ బిల్లులు, కుటుంబ ఖర్చులు చెల్లించిన తర్వాత కూడా రుణాల చెల్లింపులకు తగినంత నగదు మిగిలే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో ఆలస్యాలు తగ్గుతాయి. అదే తక్కువ ఆదాయం ఉన్నప్పుడు నెలవారీ ఖర్చుల ఒత్తిడితో ఈఎంఐలు ఆలస్యమయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది. ఒక్కసారి డిఫాల్ట్ అయినా అది క్రెడిట్ స్కోరుపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది.
స్థిరమైన ఉద్యోగం కూడా ప్లస్ పాయింట్.. Stable Income Builds Lender Confidence
బ్యాంకులు కేవలం ఆదాయం మొత్తాన్ని (Better Credit Score)మాత్రమే చూడవు. ఆ ఆదాయం ఎంత స్థిరంగా వస్తోంది అనేదాన్ని కూడా పరిశీలిస్తాయి. మంచి ఉద్యోగం లేదా స్థిరమైన వ్యాపారం ఉంటే భవిష్యత్తులో కూడా రుణాలను సకాలంలో చెల్లించగలరనే నమ్మకం బ్యాంకులకు ఏర్పడుతుంది. అందుకే ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, స్థిరమైన జీతం పొందే ఉద్యోగులు, క్రమం తప్పకుండా ఆదాయం వచ్చే వ్యాపారులకు రుణాల ఆమోదం సులభంగా లభిస్తుంది. స్థిరమైన ఆదాయం క్రెడిట్ స్కోరును నేరుగా పెంచకపోయినా, మంచి రుణ చరిత్రను కొనసాగించేందుకు బలమైన పునాది అవుతుంది.
అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఆదాయమే అండ.. Income Helps During Financial Emergencies
జీవితంలో ఎప్పుడు ఏ పరిస్థితి ఎదురవుతుందో చెప్పలేం. వైద్య ఖర్చులు, ఉద్యోగం కోల్పోవడం, ఇంటి మరమ్మతులు, కుటుంబ అత్యవసరాలు వంటి సందర్భాల్లో అకస్మాత్తుగా పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు అవసరం కావచ్చు. ఇలాంటి సమయంలో మంచి ఆదాయం లేదా ఆర్థిక నిల్వలు ఉన్నవారు రుణాల ఈఎంఐలను కొనసాగించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీంతో క్రెడిట్ చరిత్ర (Better Credit Score)దెబ్బతినదు. అయితే తక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారికి ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఈఎంఐలు చెల్లించడం కష్టమవుతుంది. చివరకు డిఫాల్ట్లు జరిగి క్రెడిట్ స్కోరు పడిపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.
మంచి ఆదాయం ఉన్నా స్కోరు ఎందుకు తగ్గుతుంది? High Income Doesn’t Guarantee a High Score
చాలామంది ఎక్కువ జీతం ఉన్నప్పటికీ (Better Credit Score)తక్కువ క్రెడిట్ స్కోరుతో ఇబ్బందులు పడుతుంటారు. దీనికి ప్రధాన కారణం ఆర్థిక క్రమశిక్షణ లేకపోవడమే. అధిక క్రెడిట్ కార్డు వినియోగం, ఆలస్యమైన చెల్లింపులు, తరచూ కొత్త రుణాల కోసం దరఖాస్తులు చేయడం, రుణాలపై డిఫాల్ట్లు వంటి అంశాలు ఎంత పెద్ద ఆదాయం ఉన్నా క్రెడిట్ స్కోరును తగ్గిస్తాయి. అంటే సంపాదన కంటే ఆర్థిక క్రమశిక్షణే క్రెడిట్ స్కోరును నిర్ణయించే ప్రధాన అంశమని చెప్పవచ్చు.
క్రెడిట్ స్కోరును మెరుగుపరచాలంటే… How to Maintain a Healthy Credit Score
మంచి క్రెడిట్ స్కోరు (Better Credit Score)కోసం క్రమం తప్పకుండా ఈఎంఐలు చెల్లించడం, క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులను గడువులోగా చెల్లించడం, క్రెడిట్ వినియోగాన్ని పరిమితిలో ఉంచడం, అనవసరంగా కొత్త రుణాలకు దరఖాస్తు చేయకపోవడం వంటి అలవాట్లు అవసరం. అదే సమయంలో ఆదాయాన్ని పెంచుకునేందుకు ప్రయత్నించడం, అత్యవసర నిధిని ఏర్పాటు చేసుకోవడం, ఖర్చులను ప్రణాళికాబద్ధంగా నిర్వహించడం కూడా పరోక్షంగా మంచి క్రెడిట్ చరిత్రను నిర్మించడంలో సహాయపడతాయి.
ఆర్థిక క్రమశిక్షణే అసలు సంపద.. Financial Discipline Is the Real Key
మొత్తం మీద అధిక ఆదాయం ఉండటం ఒక్కటే మంచి క్రెడిట్ స్కోరుకు హామీ కాదు. అలాగే తక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారికి మంచి స్కోరు రావడం అసాధ్యమూ కాదు. క్రెడిట్ స్కోరును (Better Credit Score)నిర్ణయించేది వ్యక్తి ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, రుణ చెల్లింపు అలవాట్లు, క్రెడిట్ వినియోగం, బాధ్యతాయుతమైన ఆర్థిక నిర్వహణ. అయితే స్థిరమైన, మెరుగైన ఆదాయం ఈ అంశాలను సమర్థంగా నిర్వహించడానికి తోడ్పడుతుంది. అందుకే ఆదాయం క్రెడిట్ స్కోరుపై నేరుగా కాకుండా పరోక్షంగా ప్రభావం చూపుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు. మంచి ఆదాయం, సరైన ప్రణాళిక, సకాలంలో చెల్లింపులు, పరిమిత క్రెడిట్ వినియోగం కలిసివస్తేనే బలమైన క్రెడిట్ ప్రొఫైల్ను నిర్మించుకోవడం సాధ్యమవుతుంది.
About the Author
