ఒకప్పుడు జేబులో క్రెడిట్ కార్డ్ ఉంటే అది ఆర్థిక స్థోమతకు గుర్తుగా భావించేవారు. షాపింగ్ మాల్స్, సూపర్ మార్కెట్లు, హోటళ్లు, విమాన టికెట్లు, ఆన్లైన్ కొనుగోళ్లు.. ఇలా ఎక్కడైనా నగదు అవసరం లేకుండా చెల్లింపులు చేయడానికి క్రెడిట్ కార్డ్ ప్రధాన సాధనంగా ఉండేది. నెలాఖరులో బిల్లు చెల్లించే వెసులుబాటు, రివార్డ్ పాయింట్లు, క్యాష్బ్యాక్లు, ఈఎంఐ సౌకర్యాలు వంటి కారణాలతో కోట్లాది మంది క్రెడిట్ కార్డులను వినియోగించేవారు. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి వేగంగా మారుతోంది. భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల రంగంలో (Digital Payments Revolution) వచ్చిన విప్లవాత్మక మార్పులు సంప్రదాయ క్రెడిట్ కార్డుల ఆధిపత్యాన్ని క్రమంగా తగ్గిస్తున్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ చేతిలో ఉంటే చాలు.. క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేసి క్షణాల్లో చెల్లింపు పూర్తి చేసే యూపీఐ వ్యవస్థ ప్రజల జీవనశైలిలో భాగమైపోయింది. మరోవైపు డిజిటల్ పర్సనల్ లోన్లు, “బై నౌ పే లేటర్” వంటి కొత్త ఆర్థిక సేవలు కూడా వినియోగదారులకు అందుబాటులోకి రావడంతో క్రెడిట్ కార్డులపై ఆధారపడే వారి సంఖ్య తగ్గుతోందని తాజా నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
మారుతున్న డిజిటల్ చెల్లింపుల సంస్కృతి.. India’s Changing Digital Payment Landscape
గత కొన్నేళ్లలో భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల (Digital Payments Revolution) వ్యవస్థ అనూహ్యంగా విస్తరించింది. యూపీఐ ప్రారంభమైన తర్వాత నగదు వినియోగం గణనీయంగా తగ్గింది. చిన్న టీ దుకాణం నుంచి పెద్ద షాపింగ్ మాల్ వరకు ప్రతిచోటా క్యూఆర్ కోడ్ కనిపిస్తోంది. కేవలం కొన్ని సెకన్లలోనే బ్యాంకు ఖాతా నుంచి నేరుగా చెల్లింపు పూర్తవుతోంది. ఇంతకుముందు రూ.500 లేదా రూ.1,000 బిల్లు చెల్లించడానికి చాలామంది క్రెడిట్ కార్డ్ ఉపయోగించేవారు. ఇప్పుడు అదే పని మొబైల్ ద్వారా సులభంగా పూర్తవుతోంది. బ్యాంకు ఖాతాతో నేరుగా అనుసంధానం ఉండటం, అదనపు ఛార్జీలు లేకపోవడం, వెంటనే లావాదేవీ పూర్తవడం వంటి కారణాలతో యూపీఐపై ప్రజల్లో విశ్వాసం పెరిగింది.
క్రెడిట్ కార్డుల డిమాండ్ ఎందుకు తగ్గుతోంది? Why Is Credit Card Demand Slowing Down?
ప్రముఖ క్రెడిట్ బ్యూరో ట్రాన్స్యూనియన్ సిబిల్ విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, భారత్లో క్రెడిట్ కార్డుల విస్తరణ (Digital Payments Revolution) గతంతో పోలిస్తే మందగించింది. ముఖ్యంగా మొదటిసారి క్రెడిట్ వ్యవస్థలోకి ప్రవేశిస్తున్న వినియోగదారుల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గింది. గత ఏడాది కొత్తగా క్రెడిట్ కార్డులు తీసుకున్న వారిలో సుమారు 26 శాతం మందికి అంతకుముందు ఎలాంటి రుణ చరిత్ర లేదు. ఇప్పుడు ఆ సంఖ్య కేవలం 8 శాతానికి పడిపోయింది. అంటే కొత్త తరం వినియోగదారులు సంప్రదాయ క్రెడిట్ కార్డుల కంటే ఇతర డిజిటల్ ఆర్థిక సేవలను ఎక్కువగా ఎంచుకుంటున్నారని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది క్రెడిట్ కార్డుల అవసరం పూర్తిగా తగ్గిపోయిందని చెప్పకపోయినా, కొత్త వినియోగదారుల అభిరుచులు మాత్రం స్పష్టంగా మారుతున్నాయని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
యూపీఐ… ఇప్పుడు ప్రతి లావాదేవీకి మొదటి ఎంపిక..UPI Becomes the Preferred Payment Option
యూపీఐ విజయానికి ప్రధాన కారణం దాని సరళత. ప్రత్యేక కార్డు (Digital Payments Revolution) అవసరం లేదు. పిన్ గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. కేవలం మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ ఉంటే చాలు. ఇప్పటికే కిరాణా దుకాణాలు, కూరగాయల మార్కెట్లు, పెట్రోల్ బంకులు, మెడికల్ షాపులు, రెస్టారెంట్లు, టాక్సీలు, ఆటోలు.. ఇలా ప్రతిచోటా యూపీఐ చెల్లింపులు సాధారణమయ్యాయి. నగదు తీసుకెళ్లాల్సిన అవసరం లేకపోవడం, చిల్లర సమస్య లేకపోవడం, చెల్లింపు జరిగిన వెంటనే నిర్ధారణ రావడం వంటి అంశాలు ప్రజలను మరింతగా ఆకర్షిస్తున్నాయి. అంతేకాదు, రూపే క్రెడిట్ కార్డులను యూపీఐతో అనుసంధానం చేసే అవకాశం రావడంతో కొంతమంది వినియోగదారులు కార్డు తీసుకెళ్లకుండానే క్రెడిట్ సదుపాయాన్ని కూడా వినియోగిస్తున్నారు.
డిజిటల్ పర్సనల్ లోన్లు కూడా ప్రభావం చూపుతున్నాయా? Rise of Instant Digital Loans
గతంలో అత్యవసర డబ్బు అవసరమైతే చాలామంది క్రెడిట్ కార్డుపైనే(Digital Payments Revolution) ఆధారపడేవారు. ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. అనేక ఫిన్టెక్ సంస్థలు నిమిషాల వ్యవధిలో వ్యక్తిగత రుణాలు అందిస్తున్నాయి. మొబైల్ యాప్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసి, అర్హత పరిశీలన పూర్తయిన వెంటనే డబ్బు నేరుగా బ్యాంకు ఖాతాలో జమవుతోంది. ఈ సౌకర్యం కారణంగా చిన్న మొత్తాల అవసరాల కోసం కూడా చాలామంది డిజిటల్ లోన్లను ఎంచుకుంటున్నారు. దీంతో క్రెడిట్ కార్డుల వినియోగంలో కొంత తగ్గుదల కనిపిస్తోందని మార్కెట్ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
వ్యాపారుల ఎంపిక కూడా మారుతోంది.. Merchants Prefer UPI Over Cards
క్రెడిట్ కార్డుల వినియోగం (Digital Payments Revolution) తగ్గడానికి మరో ప్రధాన కారణం మెర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) ఛార్జీలు. వ్యాపారులు కార్డు చెల్లింపులను స్వీకరించినప్పుడు బ్యాంకులు లేదా చెల్లింపు సంస్థలకు కొంత రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. చిన్న వ్యాపారులు ఈ అదనపు భారం కారణంగా కార్డు చెల్లింపులను ప్రోత్సహించడం తగ్గించారు. దానికి బదులుగా యూపీఐ చెల్లింపులను ఎక్కువగా ప్రోత్సహిస్తున్నారు. యూపీఐ లావాదేవీలపై చాలా సందర్భాల్లో అదనపు రుసుము లేకపోవడం వల్ల వ్యాపారులు కూడా ఈ విధానాన్నే ఇష్టపడుతున్నారు. దీంతో వినియోగదారులు కూడా సహజంగానే యూపీఐ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు.
అయినా క్రెడిట్ కార్డులకు ఇంకా ప్రాధాన్యం ఉంది.. Credit Cards Still Have Their Strengths
క్రెడిట్ కార్డుల డిమాండ్ మందగించినా (Digital Payments Revolution) అవి పూర్తిగా ప్రాధాన్యం కోల్పోయాయని చెప్పడం సరైంది కాదు. అంతర్జాతీయ ప్రయాణాలు, విదేశీ వెబ్సైట్లలో కొనుగోళ్లు, హోటల్ బుకింగ్లు, విమాన టికెట్లు, పెద్ద మొత్తాల ఈఎంఐ కొనుగోళ్లు వంటి అనేక అవసరాల్లో ఇప్పటికీ క్రెడిట్ కార్డులు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. అలాగే రివార్డ్ పాయింట్లు, ఎయిర్ మైల్స్, క్యాష్బ్యాక్, లాంజ్ యాక్సెస్, బీమా ప్రయోజనాలు వంటి ప్రత్యేక సౌకర్యాలు కూడా కార్డులకే పరిమితమై ఉన్నాయి. సమయానికి బిల్లు చెల్లించే వారికి ఇవి ఇప్పటికీ ఉపయోగకరమైన ఆర్థిక సాధనంగానే ఉన్నాయి.
భారత్లో వినియోగం ఇంకా తక్కువే.. India Lags Behind Many Countries
భారత్లో ప్రస్తుతం సుమారు 5.2 కోట్ల మంది మాత్రమే క్రెడిట్ కార్డులను (Digital Payments Revolution) ఉపయోగిస్తున్నారు. వివిధ రకాల రుణ సేవలు పొందుతున్న దాదాపు 25 కోట్ల మందిలో ఇది కేవలం 25 శాతం మాత్రమే. ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే ఈ సంఖ్య చాలా తక్కువ. హాంకాంగ్లో క్రెడిట్ కార్డు వినియోగం దాదాపు 98 శాతం ఉండగా, అమెరికాలో 81 శాతం, యునైటెడ్ కింగ్డమ్లో 70 శాతం, కొలంబియాలో 62 శాతం వరకు ఉంది. దీనితో పోలిస్తే భారత్లో ఇంకా విస్తరణకు అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, కొత్త తరం వినియోగదారుల అభిరుచులు మాత్రం యూపీఐ, డిజిటల్ రుణాల వైపే ఎక్కువగా ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
రూపేకు లభిస్తున్న ప్రత్యేక అవకాశం.. RuPay Gains an Edge in the UPI Era
ప్రస్తుతం యూపీఐ ప్లాట్ఫామ్లో క్రెడిట్ కార్డు ఆధారిత (Digital Payments Revolution) చెల్లింపులు ప్రధానంగా రూపే కార్డులకే అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీసా, మాస్టర్కార్డ్ వంటి అంతర్జాతీయ నెట్వర్క్ల క్రెడిట్ కార్డులకు ఈ సౌకర్యం పరిమితంగానే ఉంది. దీంతో యూపీఐ ద్వారా క్రెడిట్ వినియోగించాలనుకునే వారు రూపే కార్డుల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ప్రభుత్వం కూడా దేశీయ చెల్లింపు వ్యవస్థలను ప్రోత్సహిస్తున్న నేపథ్యంలో రూపే కార్డుల ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్ ఎలా ఉండబోతోంది? What Lies Ahead for Digital Payments?
ఆర్థిక రంగ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, రాబోయే రోజుల్లో ప్లాస్టిక్ కార్డుల (Digital Payments Revolution) కంటే మొబైల్ ఆధారిత డిజిటల్ క్రెడిట్ వ్యవస్థలు మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉంది. యూపీఐ, డిజిటల్ వాలెట్లు, ఇన్స్టంట్ క్రెడిట్, “బై నౌ పే లేటర్” వంటి సేవలు ఒకే వేదికపై అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. అయితే దీనివల్ల క్రెడిట్ కార్డులు పూర్తిగా కనుమరుగవుతాయని భావించడం సరైంది కాదు. వాటి పాత్ర మారుతుంది. రోజువారీ చిన్నచిన్న చెల్లింపుల్లో యూపీఐ ఆధిపత్యం కొనసాగవచ్చు. కానీ పెద్ద మొత్తాల కొనుగోళ్లు, అంతర్జాతీయ లావాదేవీలు, ప్రత్యేక ఆర్థిక ప్రయోజనాల కోసం క్రెడిట్ కార్డులు కొనసాగుతూనే ఉంటాయి. మొత్తంగా భారత డిజిటల్ చెల్లింపుల రంగం వేగంగా మారుతోంది. ఒకప్పుడు ప్రతి చెల్లింపుకు ప్రధాన సాధనంగా ఉన్న క్రెడిట్ కార్డులు ఇప్పుడు యూపీఐ, డిజిటల్ లోన్లు, కొత్త తరం ఫిన్టెక్ సేవల నుంచి గట్టి పోటీని ఎదుర్కొంటున్నాయి. వినియోగదారులు కూడా సులభత, వేగం, తక్కువ ఖర్చు వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూ యూపీఐని ఎక్కువగా ఎంచుకుంటున్నారు. అయితే క్రెడిట్ కార్డుల ప్రాధాన్యం పూర్తిగా తగ్గిపోయిందని చెప్పడం తొందరపాటు అవుతుంది. వాటి వినియోగ స్వరూపం మారుతోంది అంతే. రోజువారీ చెల్లింపుల్లో యూపీఐ ముందంజలో ఉంటే, ప్రణాళికాబద్ధమైన ఖర్చులు, అంతర్జాతీయ లావాదేవీలు, ప్రత్యేక ఆర్థిక ప్రయోజనాల కోసం క్రెడిట్ కార్డులు తమ స్థానాన్ని కొనసాగించే అవకాశమే ఎక్కువ. మొత్తంగా చూస్తే, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇప్పుడు ప్లాస్టిక్ కార్డుల యుగం నుంచి మొబైల్ ఆధారిత డిజిటల్ చెల్లింపుల కొత్త దశలోకి వేగంగా అడుగులు వేస్తోందనే విషయం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
About the Author
