హైదరాబాద్ః ప్రపంచ కృత్రిమ మేధ (Artificial Intelligence) రంగంలో మరో చారిత్రక అధ్యాయం మొదలైంది. కేవలం అయిదేళ్ల క్రితం ఏర్పాటై, ‘క్లాడ్’ (Claude) ఏఐ మోడల్స్తో సాంకేతిక ప్రపంచంలో పెను ప్రకంపనలు సృష్టించిన అమెరికన్ సంస్థ ఆంథ్రోపిక్ (Anthropic), తాజాగా అమెరికా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ నాస్డాక్లో (Nasdaq) అడుగుపెట్టింది. ఏకంగా 2 లక్షల కోట్ల డాలర్లు (సుమారు రూ. 188 లక్షల కోట్లు) మార్కెట్ విలువతో (Market Valuation) స్టాక్ మార్కెట్లో నమోదు కావడం ద్వారా వాల్స్ట్రీట్ చరిత్రలోనే సరికొత్త రికార్డును నెలకొల్పింది. ఆధునిక టెక్నాలజీ రంగంలో పెరుగుతున్న కృత్రిమ మేధ ఆధిపత్యానికి, ఇన్వెస్టర్లలో ఏఐ కంపెనీలపై ఉన్న అపారమైన నమ్మకానికి ఈ మెగా ఐపీఓ (Mega IPO) నిదర్శనంగా నిలిచింది.
వాల్స్ట్రీట్ చరిత్రలో సరికొత్త రికార్డులు
ఈ తొలి పబ్లిక్ ఆఫర్ (Initial Public Offering) ద్వారా ఆంథ్రోపిక్ సంస్థ భారీ స్థాయిలో నిధులను సమీకరించింది. ఐపీఓలో భాగంగా మొత్తం 98 కోట్ల షేర్లను విక్రయానికి ఉంచిన ఈ సంస్థ, ఒక్కో షేరు కనీస ధరను 83 డాలర్లుగా నిర్ణయించింది. ఈ లెక్కన మార్కెట్ నుంచి మొత్తం 81 బిలియన్ డాలర్లు (సుమారు రూ. 7.61 లక్షల కోట్లు) నిధులను సమీకరించింది (Fundraising).
వాల్స్ట్రీట్ చరిత్రలో ఇప్పటివరకు అత్యధిక నిధులు సమీకరించిన ఐపీఓగా ఆంథ్రోపిక్ అగ్రస్థానానికి చేరుకుంది. ఇంతకుముందు ప్రపంచ కుబేరుడు ఎలాన్ మస్క్కు (Elon Musk) చెందిన అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ స్పేస్ఎక్స్ (SpaceX) 75 బిలియన్ డాలర్ల సమీకరణతో మొదటి స్థానంలో కొనసాగింది. ఆ రికార్డును ఆంథ్రోపిక్ ఇప్పుడు అధిగమించింది. నిధుల సమీకరణలోనే కాకుండా, 2 లక్షల కోట్ల డాలర్ల అత్యధిక మార్కెట్ విలువతో స్టాక్ మార్కెట్లో అడుగుపెట్టిన తొలి సంస్థగా కూడా ఆంథ్రోపిక్ చరిత్ర సృష్టించింది.
నాస్డాక్లో షేరు ధర ఒడుదొడుకులు
గురువారం నాస్డాక్ ట్రేడింగ్ ప్రారంభమైన వెంటనే ఆంథ్రోపిక్ షేరు (Anthropic Share Price) అద్భుతమైన దూకుడును ప్రదర్శించింది. ఐపీఓ ఇష్యూ ధర 83 డాలర్లతో పోలిస్తే ఏకంగా 32 శాతం ప్రీమియంతో 111.50 డాలర్ల వద్ద మార్కెట్లో లిస్ట్ అయింది. తొలి రోజే ఇన్వెస్టర్లకు భారీ లాభాలను అందించింది.
అయితే ట్రేడింగ్ సమయం గడుస్తున్న కొద్దీ అంతర్జాతీయ ఇన్వెస్టర్లు లాభాల స్వీకరణకు (Profit Booking) మొగ్గు చూపడంతో షేరు ధరలో కొంత తగ్గుదల కనిపించింది. 111.50 డాలర్ల గరిష్ఠ స్థాయిని నిలబెట్టుకోలేక 100 డాలర్ల దిగువకు చేరుకుంది. రాత్రి 11:30 గంటల సమయానికి ఈ కంపెనీ షేరు 97.61 డాలర్ల వద్ద ట్రేడవుతూ, మొత్తం మార్కెట్ విలువ 1.28 లక్షల కోట్ల డాలర్ల వద్ద కొనసాగింది. అయినప్పటికీ ఇష్యూ ధర కంటే షేరు విలువ గణనీయంగా ఎక్కువగానే ఉండటం విశేషం.
భారతీయ దిగ్గజ కంపెనీలతో పోలిస్తే ఎంతో ఎక్కువ!
ఆంథ్రోపిక్ సాధించిన ఈ భారీ విలువను మన దేశంలోని కార్పొరేట్ దిగ్గజాలతో పోల్చి చూస్తే ఆశ్చర్యం కలగక మానదు. భారత స్టాక్ మార్కెట్లో విలువ పరంగా అగ్రస్థానంలో ఉన్న తొలి 10 కంపెనీల (Top 10 Indian Companies) మొత్తం మార్కెట్ విలువ సుమారు 1.04 లక్షల కోట్ల డాలర్లు (దాదాపు రూ. 98 లక్షల కోట్లు) మాత్రమే. అంటే మన దేశంలోని 10 అతిపెద్ద కంపెనీల ఉమ్మడి విలువ కంటే ఒక్క ఆంథ్రోపిక్ కంపెనీ విలువ 92 శాతం ఎక్కువగా ఉంది.
మన దేశంలోనే అత్యంత విలువైన కార్పొరేట్ దిగ్గజంగా ఉన్న రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ (Reliance Industries) మార్కెట్ విలువ ప్రస్తుతం రూ. 18.53 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. దీనితో పోలిస్తే ఆంథ్రోపిక్ విలువ రిలయన్స్ కంటే దాదాపు 10 రెట్లు అధికం. కేవలం అయిదేళ్ల క్రితం ప్రారంభమైన ఒక ఏఐ స్టార్టప్, దశాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన భారతీయ దిగ్గజ కంపెనీలన్నింటినీ విలువ పరంగా దాటేయడం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో టెక్నాలజీ కంపెనీలకు ఉన్న క్రేజ్ను స్పష్టం చేస్తోంది.
ఉదయ్ కోటక్ కీలక వ్యాఖ్యలు
ఈ చారిత్రక పరిణామంపై ప్రముఖ భారతీయ బ్యాంకర్ ఉదయ్ కోటక్ (Uday Kotak) సోషల్ మీడియా వేదిక ‘ఎక్స్’ (X) ద్వారా ఆసక్తికరమైన విశ్లేషణ చేశారు. భారతీయ కార్పొరేట్ రంగం ఆలోచించాల్సిన కీలక అంశాన్ని ఆయన లేవనెత్తారు. “ఒకే ఒక్క ఏఐ కంపెనీ విలువ మన దేశంలోని టాప్ 10 కంపెనీల మొత్తం విలువ కంటే దాదాపు రెట్టింపు స్థాయిలో ఉంది. ఈ పరిస్థితిని నిశితంగా గమనిస్తే మన దేశీయ కంపెనీల మార్కెట్ విలువను తక్కువగా పరిగణిస్తున్నారా, లేక ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏఐ రంగంలో వేగంగా పెరుగుతున్న అవకాశాలను అందిపుచ్చుకోవడంలో మనం వెనుకబడుతున్నామా అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. భారతీయ టెక్, పారిశ్రామిక రంగాలు సంప్రదాయ వ్యాపారాలకే పరిమితం కాకుండా భవిష్యత్ సాంకేతికతపై మరింత దృష్టి సారించాల్సిన అవసరాన్ని ఆయన వ్యాఖ్యలు గుర్తు చేస్తున్నాయి.
భారతీయ మదుపర్లు ఈ షేరు కొనొచ్చా?
ఆంథ్రోపిక్ ఐపీఓకు వచ్చిన అద్భుత స్పందన చూసిన తర్వాత, భారతీయ ఇన్వెస్టర్లలో కూడా ఈ కంపెనీ షేర్లు కొనుగోలు చేయాలనే ఆసక్తి పెరిగింది. అయితే ఆంథ్రోపిక్ ఐపీఓ సమయంలో తమ అంతర్జాతీయ రిటెయిల్ ఆఫరింగ్ జాబితాలో భారత్ను చేర్చలేదు. దీనివల్ల భారతీయ మదుపర్లు నేరుగా ఐపీఓకు దరఖాస్తు చేసుకునే అవకాశం లభించలేదు.
అయితే ఇప్పుడు ఆ షేర్లు అమెరికా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ నాస్డాక్లో లిస్ట్ అయినందున, భారత్ నుంచి కూడా వీటిని సులభంగా కొనుగోలు చేసే మార్గం తెరుచుకుంది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ప్రవేశపెట్టిన సరళీకృత చెల్లింపుల పథకం (Liberalised Remittance Scheme – LRS) కింద భారతీయులు విదేశీ స్టాక్ మార్కెట్లలో పెట్టుబడులు పెట్టవచ్చు. ఇందుకోసం అంతర్జాతీయ బ్రోకరేజీ ప్లాట్ఫామ్లను (International Brokerage Platforms) ఉపయోగించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ఖాతా ప్రారంభం: ముందుగా విదేశీ స్టాక్స్ ట్రేడింగ్కు అనుమతించే అంతర్జాతీయ బ్రోకరేజీ యాప్ లేదా భారతీయ భాగస్వామ్య ప్లాట్ఫామ్లో ఖాతా తెరవాలి. ఇందుకోసం పాన్ కార్డు, ఆధార్, బ్యాంక్ స్టేట్మెంట్లతో అవసరమైన కేవైసీ (KYC) ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలి.
నిధుల బదిలీ: ఖాతా ఆమోదం పొందిన తర్వాత, మీ భారతీయ బ్యాంకు ఖాతా నుంచి ఎల్ఆర్ఎస్ నిబంధనలకు లోబడి విదేశీ బ్రోకరేజీ ఖాతాకు డబ్బును బదిలీ చేయాలి. ఈ నగదు అమెరికన్ డాలర్లలోకి మారుతుంది.
కొనుగోలు ప్రక్రియ: బ్రోకరేజీ ఖాతాలో డాలర్లు జమ అయిన తర్వాత, నాస్డాక్లో ట్రేడవుతున్న ఆంథ్రోపిక్ షేర్లను కొనుగోలు చేయడానికి ఆర్డర్లు ఇవ్వవచ్చు. ఇక్కడ పూర్తి షేరుతో పాటు ఫ్రాక్షనల్ షేర్లను (Fractional Shares) కొనే వెసులుబాటు కూడా ఉంటుంది.
విదేశీ షేర్లలో క్రయవిక్రయాలు జరిపే సమయంలో భారతీయ రిటెయిల్ మదుపర్లు కొన్ని నిబంధనల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఎల్ఆర్ఎస్ వార్షిక పరిమితులు, విదేశీ మారకపు ద్రవ్య నిర్వహణ చట్టం (FEMA) నియమాలు, విదేశీ పెట్టుబడులపై వర్తించే పన్ను నిబంధనలను (Taxation Rules) తప్పనిసరిగా పాటించాల్సి ఉంటుంది. సరైన అవగాహనతో ముందుకు వెళితే అంతర్జాతీయ ఏఐ వృద్ధిలో భారతీయ ఇన్వెస్టర్లు కూడా భాగస్వాములు కావచ్చు.
