హైదరాబాద్ః భారత స్టాక్ మార్కెట్లలో (Indian Stock Markets) పెట్టుబడుల వాతావరణాన్ని మరింత అనుకూలంగా మార్చేందుకు మార్కెట్ల నియంత్రణ సంస్థ సెబీ (SEBI) కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంటోంది. కంపెనీలు స్టాక్ మార్కెట్ల ద్వారా సులభంగా నిధులు సమీకరించుకునేలా చూడటంతో పాటు, నిబంధనల భారాన్ని తగ్గించేందుకు తొలి పబ్లిక్ ఆఫర్ (IPO) నిబంధనలను సమగ్రంగా సమీక్షించాలని నిర్ణయించింది. ఇందుకోసం నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (NSE) ఛైర్మన్ నేతృత్వంలోని ప్రైమరీ మార్కెట్ అడ్వయిజరీ కమిటీ (PMAC) కింద ఒక ప్రత్యేక ఉపకమిటీని (Sub-Committee) ఏర్పాటు చేసింది.
ఐపీఓ, మూలధన సమీకరణ నిబంధనల సమీక్ష
కేపిటల్ మార్కెట్ల ద్వారా కంపెనీలు నిధులు సమీకరించే ప్రక్రియను సరళతరం చేయడమే ఈ ఉపకమిటీ ప్రధాన లక్ష్యం. ఇష్యూ ఆఫ్ కేపిటల్ అండ్ డిస్క్లోజర్ రిక్వైర్మెంట్స్ (ICDR) నిబంధనల్లోని పలు కీలక అంశాలపై ఈ కమిటీ లోతైన అధ్యయనం చేయనుంది. ప్రస్తుతం మారుతున్న మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పాత నిబంధనలను సవరించాల్సిన అవసరం ఉందని సెబీ భావిస్తోంది.
ఈ ఉపకమిటీ ప్రధానంగా ఐపీఓలు (IPOs), మలివిడత పబ్లిక్ ఆఫర్లు (FPOs), ప్రిఫరెన్షియల్ ఇష్యూలు (Preferential Issues), క్వాలిఫైడ్ ఇన్స్టిట్యూషనల్ ప్లేస్మెంట్స్ (QIPs) వంటి వివిధ మూలధన సమీకరణ పద్ధతులకు సంబంధించిన నిబంధనలను పరిశీలిస్తుంది. కంపెనీలు మార్కెట్లోకి వచ్చేటప్పుడు ఎదుర్కొంటున్న సాంకేతిక, చట్టపరమైన అడ్డంకులను తొలగించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది.
ఉపకమిటీ పరిశీలించబోయే ముఖ్య అంశాలు:
లాక్-ఇన్ నిబంధనలు (Lock-in Norms): కంపెనీ ప్రమోటర్లు, ప్రి-ఇష్యూ కేపిటల్కు సంబంధించిన లాక్-ఇన్ నిబంధనలను సమీక్షిస్తుంది. ఐపీఓ తర్వాత ప్రమోటర్లు తమ వాటాలను ఎంతకాలం విక్రయించకుండా ఉంచాలనే నియమాల్లో మార్పులు చేసే అవకాశం ఉంది.
దరఖాస్తు, కేటాయింపు విధానాలు (Application and Allotment): రిటైల్, సంస్థాగత మదుపరులు షేర్లకు దరఖాస్తు చేసుకునే విధానం, షేర్ల కేటాయింపు ప్రక్రియను మరింత వేగవంతం, పారదర్శకంగా మార్చేందుకు సూచనలు చేస్తుంది.
వెల్లడి నిబంధనలు (Disclosure Requirements): కంపెనీలు తమ ఆర్థిక వివరాలు, వ్యాపార రిస్క్లను మదుపరులకు తెలియజేసే డ్రాఫ్ట్ రెడ్ హెర్రింగ్ ప్రాస్పెక్టస్ (DRHP) నిబంధనలను సులభతరం చేయనుంది. అనవసరమైన సమాచార భారాన్ని తగ్గించి, మదుపరులకు అవసరమైన కీలక సమాచారం మాత్రమే స్పష్టంగా అందేలా చూస్తుంది.
ధరల నిర్ధారణ (Pricing Mechanism): ఐపీఓ షేర్ల ధరల నిర్ధారణ, బుక్ బిల్డింగ్ విధానాలకు సంబంధించిన నిబంధనలను కూడా ఈ కమిటీ క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తుంది.
గత కొంతకాలంగా భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో ఐపీఓల సందడి బాగా పెరిగింది. స్టార్టప్ల నుంచి పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థల వరకు ఎన్నో కంపెనీలు లిస్టింగ్ కోసం క్యూ కడుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో నియంత్రణ నిబంధనలు సులభంగా ఉంటే, మరిన్ని నాణ్యమైన కంపెనీలు మార్కెట్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
విదేశీ మదుపరులకు (FPIs) భారీ ఊరట!
మరోవైపు విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో మదుపరులకు (Foreign Portfolio Investors – FPIs) సంబంధించి సెబీ ఒక కీలక ప్రతిపాదనను సిద్ధం చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఎఫ్పీఐల బెనిఫిషియల్ ఓనర్షిప్ (Beneficial Ownership) పరిమితిని ప్రస్తుతమున్న 10 శాతం నుంచి ఏకంగా 25 శాతానికి పెంచాలని సెబీ యోచిస్తున్నట్లు సంబంధిత అధికారి ఒకరు వెల్లడించారు.
భారతదేశానికి చెందిన నియంత్రణ విధానాన్ని అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు (Global Standards) అనుగుణంగా మార్చడం, విదేశీ సంస్థలపై నిబంధనల పాటింపు (Compliance) భారాన్ని తగ్గించడం ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం. ప్రస్తుతం బెనిఫిషియల్ ఓనర్షిప్ పరిమితి 10 శాతంగా ఉండటం వల్ల, విదేశీ ఫండ్స్ తమ పూర్తి స్థాయి పెట్టుబడిదారుల వివరాలను వెల్లడించాల్సి వస్తోంది. ఇది చాలా సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియగా మారిందని విదేశీ మదుపరులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
అంతర్జాతీయంగా చాలా దేశాల్లో, అలాగే మనీ లాండరింగ్ నిరోధక నిబంధనల్లో (PMLA) బెనిఫిషియల్ ఓనర్షిప్ పరిమితి 25 శాతంగానే ఉంది. సెబీ కూడా ఈ పరిమితిని 25 శాతానికి పెంచితే, విదేశీ ఫండ్స్ భారత్లో పెట్టుబడులు పెట్టడం ఎంతో సులభమవుతుంది. దీనివల్ల భారతీయ మార్కెట్లలోకి విదేశీ నిధుల ప్రవాహం (Foreign Inflows) మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
మార్కెట్ వర్గాలపై ప్రభావం
సెబీ తీసుకుంటున్న ఈ రెండు నిర్ణయాలు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు, స్టాక్ మార్కెట్ల అభివృద్ధికి ఎంతో దోహదపడతాయి. ఒకవైపు దేశీయ కంపెనీలకు మూలధన సమీకరణ సులభతరం కావడం వల్ల వ్యాపార విస్తరణ వేగవంతమవుతుంది. తద్వారా కొత్త ఉద్యోగాల కల్పన, ఆర్థిక వృద్ధి సాధ్యమవుతుంది.
మరోవైపు ఎఫ్పీఐ నిబంధనల సడలింపు వల్ల అంతర్జాతీయ ఇన్వెస్టర్లలో భారతీయ మార్కెట్లపై విశ్వాసం మరింత బలపడుతుంది. సులభతర వ్యాపార నిర్వహణ (Ease of Doing Business) దిశగా సెబీ వేస్తున్న ఈ అడుగులు రాబోయే రోజుల్లో భారత కేపిటల్ మార్కెట్లను మరింత బలోపేతం చేస్తాయనడంలో సందేహం లేదు. త్వరలోనే ఈ ఉపకమిటీ తన నివేదికను సమర్పించిన తర్వాత, కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
