హైదరాబాద్ః దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలోనే అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం ఆవిష్కృతం కాబోతోంది. మార్కెట్ దిగ్గజం నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (National Stock Exchange – NSE) షేర్లు సెకండరీ మార్కెట్ వేదికపై అడుగుపెడుతున్న వేళ మరో అనూహ్య పరిణామం చోటుచేసుకుంది. గురువారం సెప్టెంబర్ 24న ఎన్ఎస్ఈ షేర్లు బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (Bombay Stock Exchange – BSE) ఒక్కదానిపైనే నమోదు అవుతాయని భావించిన ఇన్వెస్టర్లకు మరో గుడ్ న్యూస్ అందింది. ఎన్ఎస్ఈ షేర్లు బీఎస్ఈతో పాటు మెట్రోపాలిటన్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (Metropolitan Stock Exchange – MSE) వేదికగా కూడా ట్రేడింగ్ అందుబాటులోకి రానున్నాయి.
లిస్టింగ్కు ఒక్క రోజు ముందు ఎంఎస్ఈ కీలక నిర్ణయం
ఎన్ఎస్ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూ ఇటీవల ముగియడంతో గురువారం నాటి లిస్టింగ్ వేడుకపై సర్వత్రా తీవ్ర ఆసక్తి నెలకొంది. ఈ క్రమంలో మెట్రోపాలిటన్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ బుధవారం ఒక అధికారిక సర్క్యులర్ (Official Circular) విడుదల చేస్తూ మార్కెట్ వర్గాలను ఆశ్చర్యపరిచింది. తమ ప్లాట్ఫామ్పై కూడా ఎన్ఎస్ఈ ఈక్విటీ షేర్లు గురువారం నుంచే ట్రేడింగ్కు అందుబాటులోకి రానున్నాయని ఎంఎస్ఈ స్పష్టం చేసింది.
సాధారణంగా ఏదైనా కంపెనీ వేరే ఎక్స్ఛేంజీలో నేరుగా లిస్టింగ్ దరఖాస్తు చేయకుండానే ట్రేడింగ్ కల్పించే ప్రత్యేక విధానం మార్కెట్లో ఉంది. దీన్నే ‘పర్మిటెడ్ టు ట్రేడ్’ (Permitted to Trade) కేటగిరీ అంటారు. ఈ నిబంధన కింద ఎన్ఎస్ఈ షేర్లను తమ వద్ద చేర్చుకుంటున్నట్లు ఎంఎస్ఈ యాజమాన్యం ప్రకటించింది. ఈ విభాగం కింద ట్రేడింగ్ అనుమతించడానికి సంబంధిత కంపెనీ నుంచి ప్రత్యేకంగా ఎలాంటి విజ్ఞప్తులు లేదా ముందస్తు అనుమతులు తీసుకోవాల్సిన అవసరం చట్టబద్ధంగా ఉండదు. దీంతో గురువారం ఉదయం నుంచే ఎంఎస్ఈ ట్రేడింగ్ విండోలోనూ ఎన్ఎస్ఈ స్క్రిప్ కొనుగోళ్లు, అమ్మకాలకు వీలు కలగనుంది.
సొంత వేదికపై ఎందుకు లిస్టింగ్ కాలేదు?
చాలామంది సాధారణ మదుపర్లలో మెదిలే మొదటి ప్రశ్న ఏమిటంటే, దేశంలోనే అతిపెద్ద ఎక్స్ఛేంజ్ అయిన ఎన్ఎస్ఈ తన సొంత ప్లాట్ఫామ్పైనే ఎందుకు లిస్ట్ కావడం లేదు? దీనికి భారత క్యాపిటల్ మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ (Securities and Exchange Board of India – SEBI) నిబంధనలే ప్రధాన కారణం.
ఏదైనా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ప్రజల నుంచి నిధులు సేకరించి పబ్లిక్ లిమిటెడ్ కంపెనీగా మారినప్పుడు, స్వతంత్ర నియంత్రణ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా తన ప్లాట్ఫామ్పై తానే నమోదు కావడం సాధ్యం కాదు. దీన్నే పరస్పర విరుద్ధ ప్రయోజనాల నివారణ (Conflict of Interest) అంటారు. గతంలో బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కూడా ఇదే పద్ధతిలో నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ వేదికగా మాత్రమే నమోదైంది.
ఎన్ఎస్ఈ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ (MD & CEO) ఆశిష్ కుమార్ చౌహాన్ ఈ అంశంపై స్పష్టతనిచ్చారు. సెల్ఫ్ లిస్టింగ్ (Self Listing) అనుమతుల కోసం తాము సెబీకి ఎలాంటి దరఖాస్తు చేసుకోలేదని ఆయన తేల్చిచెప్పారు. దీంతో నిబంధనలకు లోబడి ఎన్ఎస్ఈ బీఎస్ఈ వేదికపై మాత్రమే లాంఛనంగా లిస్టింగ్ కావడానికి ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యాయి. ఇప్పుడు ఎంఎస్ఈ నిర్ణయంతో ట్రేడింగ్ పరిధి మరింత విస్తరించింది.
మార్కెట్లో అదిరిపోయిన ఐపీఓ స్పందన
ఎన్ఎస్ఈ తీసుకొచ్చిన భారీ పబ్లిక్ ఇష్యూ (Initial Public Offering – IPO) పరిమాణం ఏకంగా రూ.22,569 కోట్లు. దేశీయ మార్కెట్లో అతిపెద్ద పబ్లిక్ ఆఫర్లలో ఒకటిగా నిలిచిన ఈ ఇష్యూకి అన్ని వర్గాల మదుపర్ల నుంచి అనూహ్య ఆదరణ లభించింది.
మొత్తం ఇష్యూ పరిమాణంపై పరిశీలిస్తే, ఇది దాదాపు 5.71 రెట్లు (5.71 Times Oversubscribed) సబ్స్క్రైబ్ అయింది. రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు (Retail Individual Investors – RII), సంపన్న మదుపర్లు (High Net-worth Individuals – HNI), సంస్థాగత కొనుగోలుదారులు (Qualified Institutional Buyers – QIB) పోటీపడి దరఖాస్తులు చేసుకున్నారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో దేశీయ ఎకానమీ సాధిస్తున్న వృద్ధి, రోజువారీ మార్కెట్ లావాదేవీలు గణనీయంగా పెరగడం వల్ల ఎన్ఎస్ఈ భవిష్యత్తు ఆదాయాలపై మదుపర్లు బలమైన నమ్మకం వ్యక్తం చేశారు.
‘పర్మిటెడ్ టు ట్రేడ్’ అంటే సామాన్యుడికి ఏమిటి లాభం?
ఒక షేరు ఒకేసారి రెండు ప్లాట్ఫామ్లలో అందుబాటులో ఉండటం వల్ల మదుపర్లకు ప్రయోజనాలు విస్తరిస్తాయి. ఈ విధానం వల్ల మార్కెట్లో లిక్విడిటీ (Liquidity) పెరుగుతుంది.
సాధారణంగా ఏదైనా స్టాక్ను ఒక వేదికపై మాత్రమే నమోదు చేస్తే, అక్కడ ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ ఎక్కువైనప్పుడు సాంకేతిక సమస్యలు లేదా ధరల వ్యత్యాసాలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. కానీ పక్కనే మరో ఎక్స్ఛేంజ్ ప్లాట్ఫామ్ అందుబాటులో ఉండటం వల్ల బ్రోకింగ్ సంస్థలు, ట్రేడర్లు సులభంగా ఆర్డర్లు ఎగ్జిక్యూట్ చేసుకోగలుగుతారు.
ఎంఎస్ఈ నిర్ణయం వల్ల ఒకవైపు బీఎస్ఈలో ప్రధాన లిస్టింగ్ జోరు కొనసాగుతూనే, మరోవైపు ప్రత్యామ్నాయ ప్లాట్ఫామ్గా ఎంఎస్ఈ సేవలు అందుబాటులోకి వస్తాయి. ఒకవేళ బీఎస్ఈ లేదా ఎంఎస్ఈ మధ్య ధరల్లో స్వల్ప తేడాలు కనిపిస్తే ట్రేడర్లు ఆర్బిట్రేజ్ (Arbitrage Opportunity) ద్వారా ప్రయోజనం పొందే వెసులుబాటు కూడా లభిస్తుంది.
లిస్టింగ్ వేళ ఇన్వెస్టర్లు ఏం గమనించాలి?
గ్రే మార్కెట్ ప్రీమియం (Grey Market Premium – GMP) సంకేతాల ప్రకారం ఎన్ఎస్ఈ తొలిరోజే మార్కెట్లో బలమైన లిస్టింగ్ గెయిన్స్ (Listing Gains) నమోదు చేసే అవకాశాలు ఉన్నట్లు నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. షేర్లు అలాట్ అయిన అదృష్టవంతులు గురువారం మార్కెట్ ఓపెనింగ్ బెల్ మొదలయ్యే సమయానికి తమ డీమ్యాట్ ఖాతాలను సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి.
తొలిసారిగా మార్కెట్లోకి వస్తున్న ఎక్స్ఛేంజ్ షేరు కావడంతో ప్రారంభ గంటల్లో అధిక ఒడిదుడుకులు (Price Volatility) ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. స్వల్పకాలిక లాభాలు బుక్ చేసుకోవాలనుకునే వారు స్టాప్లాస్ (Stop Loss) పాటించడం మంచిది. దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడిదారులు మార్కెట్ దిగ్గజ సంస్థ విస్తరణను దృష్టిలో ఉంచుకుని పోర్ట్ఫోలియోలో కొనసాగించవచ్చని బ్రోకరేజ్ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. బీఎస్ఈతో పాటు ఎంఎస్ఈ కూడా అందుబాటులోకి రావడంతో గురువారం మార్కెట్లో ఎన్ఎస్ఈ సరికొత్త రికార్డులను సృష్టించే దిశగా ప్రయాణం ప్రారంభించనుంది.
