హైద‌రాబాద్ః దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్ (Stock Market) చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకంగా భావిస్తున్న జియో ప్లాట్ఫామ్స్ లిమిటెడ్ (JPL) పబ్లిక్ ఇష్యూ చివరి రోజుకు చేరుకుంది. మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టిన మొదటి రోజు నుంచే దలాల్ స్ట్రీట్‌లో కాసుల వర్షం కురిపిస్తున్న ఈ ఐపీఓ (Initial Public Offering) నేటితో ముగియనుంది. సాధారణ చిన్న మదుపర్ల నుంచి మొదలుకొని విదేశీ సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్ల వరకు అందరూ పోటీ పడి దరఖాస్తులు సమర్పిస్తున్నారు. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ అనుబంధ డిజిటల్ వ్యాపార విభాగానికి చెందిన ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూ మొత్తం భారతీయ మార్కెట్ వర్గాల్లో తీవ్ర ఉత్కంఠను, అపారమైన ఉత్సాహాన్ని నింపుతోంది.
యాంకర్ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి పోటెత్తిన నిధులు (Anchor Investor Phenomenon)
ప్రధాన పబ్లిక్ ఇష్యూ ప్రారంభానికి ముందే మార్కెట్ దిగ్గజాలైన యాంకర్ ఇన్వెస్టర్ల విభాగంలో ఊహకందని డిమాండ్ కనిపించింది. సంస్థ కేటాయించిన రూ.8,110 కోట్ల విలువ గల షేర్ల కోసం మార్కెట్ పెద్దల నుంచి రూ.2.5 లక్షల కోట్లకు పైగా విలువైన కొనుగోలు ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. అంతర్జాతీయ ఇన్వెస్ట్మెంట్ సంస్థలు, దేశీయ మ్యూచువల్ ఫండ్ దిగ్గజాలు పెద్ద ఎత్తున నిధులు కుమ్మరించడం వల్ల ఈ ఐపీఓ మీద మొదటి రోజే సర్వత్రా విశ్వాసం పెరిగింది. జియో డిజిటల్ నెట్‌వర్క్, టెలికాం రంగంలో సాధించిన తిరుగులేని ఎదుగుదల భవిష్యత్‌లోనూ భారీ లాభాలను తెచ్చిపెడుతుందన్న నమ్మకం ఇక్కడ స్పష్టంగా వ్యక్తమైంది.
సాధారణ మదుపర్ల జోరు: గురువారానికే భారీ స్పందన (Subscription Breakdown)
యాంకర్ విభాగానికి కాకుండా మిగిలిన సాధారణ కోటా కోసం ఈనెల 21న బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ మొదలైంది. మార్కెట్లో అందుబాటులో ఉంచిన 19.75 కోట్ల షేర్లను కొనుగోలు చేసేందుకు ఇన్వెస్టర్లు మొదటి రోజు నుంచే క్యూ కట్టారు. గురువారం ట్రేడింగ్ ముగిసే సమయానికి దాఖలైన గణాంకాలు మార్కెట్ నిపుణులను సైతం ఆశ్చర్యానికి గురిచేశాయి. అందుబాటులో ఉన్న కోటా కంటే ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువగా 110 కోట్ల షేర్ల కోసం కొనుగోలుదారులు దరఖాస్తులు చేసుకున్నారు. వీటి మొత్తం విలువ దాదాపు రూ.1.23 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది.
యాంకర్ బిడ్లు, సాధారణ కోటా రెండింటినీ కలిపి లెక్కిస్తే గురువారం సాయంత్రానికే సుమారు రూ.3.73 లక్షల కోట్ల విలువైన భారీ కొనుగోలు ప్రతిపాదనలు వచ్చి చేరాయి. దీనితో ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూ మొత్తంగా 5.57 రెట్లు ఓవర్‌సబ్‌స్క్రైబ్ (Over-subscription) అయింది.
ఏ విభాగంలో ఎంత స్పందన? (Category-Wise Bidding)
స్టాక్ మార్కెట్లో సాధారణంగా వివిధ విభాగాల వారీగా షేర్లను కేటాయిస్తారు. జియో ప్లాట్ఫామ్స్ ఇష్యూలో ప్రతి విభాగంలోనూ బలమైన డిమాండ్ కనిపించింది:
సంస్థాగత కొనుగోలుదారులు (Qualified Institutional Buyers – QIB): విదేశీ, స్వదేశీ పెద్ద ఆర్థిక సంస్థలకు సంబంధించిన విభాగంలో పోటీ ఆకాశాన్ని తాకింది. ఈ కోటాలో ఏకంగా రూ.72,898 కోట్ల విలువైన బిడ్లు రావడం విశేషం. కేటాయించిన పరిమాణం కంటే 13.29 రెట్ల అత్యధిక స్పందన లభించింది.
భారీ సంపన్న మదుపర్లు (Non-Institutional Investors – NII): ఎక్కువ మొత్తంలో పెట్టుబడులు పెట్టే హై నెట్‌వర్త్ ఇన్వెస్టర్ల విభాగంలో రూ.24,330 కోట్ల విలువైన ఆర్డర్లు నమోదయ్యాయి. ఈ కేటగిరీ 5.97 రెట్లు అధికంగా బిడ్లను ఆకర్షించింది.
రిటైల్ మదుపర్లు (Retail Individual Investors): సామాన్య ప్రజలు, చిన్న ఇన్వెస్టర్ల కోసం ఉద్దేశించిన విభాగంలో రూ.14,652 కోట్ల నిధులు వచ్చాయి. అందుబాటులో ఉన్న రిటైల్ వాటాల కంటే ఇది 1.54 రెట్లు ఎక్కువ.
రిలయన్స్ ఉద్యోగుల విభాగం (Employee Quota): సంస్థ సిబ్బంది కోసం రూ.500 కోట్ల విలువైన వాటాలను ప్రత్యేకంగా కేటాయించారు. తమ సంస్థ వృద్ధి మీద అపార నమ్మకంతో ఉద్యోగులు ఏకంగా రూ.1,103 కోట్ల విలువైన దరఖాస్తులు చేసుకున్నారు. ఫలితంగా ఈ కోటా 2.10 రెట్లు నమోదైంది.
షేర్‌హోల్డర్ల విభాగం (Shareholder Category): ఇప్పటికే రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ వాటాలు కలిగిన ప్రస్తుత షేర్‌హోల్డర్ల కోసం రూ.2,500 కోట్ల విలువైన షేర్లను రిజర్వ్ చేశారు. ఈ విభాగంలో ఏకంగా రూ.10,107 కోట్ల బిడ్లు దాఖలయ్యాయి. ఇది కేటాయింపు కంటే 4.04 రెట్లు ఎక్కువ కావడం గమనార్హం.
చివరి రోజు మరింత పెరగనున్న పోటీ (Last Day Frenzy)
నేడు శుక్రవారం సాయంత్రం ట్రేడింగ్ సమయం ముగిసే వరకు బిడ్లు వేసే అవకాశం అందుబాటులో ఉంది. సాధారణంగా పెద్ద ఇన్వెస్టర్లు, నిధుల సమీకరణ సంస్థలు ఆఖరి రోజున భారీగా లావాదేవీలు జరుపుతుంటారు. అందువల్ల ఈరోజు సంస్థాగత, సంపన్న వర్గాల నుంచి మరింత భారీగా నిధులు తరలివచ్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు సైతం చివరి నిమిషంలో దరఖాస్తులు పూర్తి చేసే పనిలో పడ్డారు. దీనితో మొత్తం సబ్‌స్క్రిప్షన్ లెక్కలు మరింత భారీగా పెరిగే సంకేతాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
షేర్ల కేటాయింపు తేదీ, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ నమోదు (Share Allotment and Listing)
ఐపీఓ ప్రక్రియ ముగిసిన వెంటనే ఇన్వెస్టర్ల దృష్టి షేర్ల కేటాయింపు మీదకు మళ్లుతుంది. బిడ్లు వేసిన వారికి షేర్లు దక్కాయా లేదా అనే సమాచారం ఈనెల 26న స్పష్టమవుతుంది. కేటాయింపు (Basis of Allotment) పూర్తి కాగానే వాటాలు రాని వారి బ్యాంకు ఖాతాల్లో బ్లాక్ అయిన నిధులు తిరిగి విడుదలవుతాయి. వాటాలు దక్కిన వారి డీమ్యాట్ ఖాతాల్లోకి షేర్లు జమ అవుతాయి. దీని తర్వాత ఈ నెల 28న దేశీయ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలైన బీఎస్‌ఈ (BSE), ఎన్‌ఎస్‌ఈ (NSE) వేదికలపై జియో ప్లాట్ఫామ్స్ షేర్లు లావాదేవీల కోసం నమోదు (Stock Listing) కానున్నాయి.
టెలికాం, డిజిటల్ సేవలు, కృత్రిమ మేధ, 5జీ సాంకేతికత రంగాల్లో దూసుకుపోతున్న జియో ప్లాట్ఫామ్స్ మార్కెట్ ఎంట్రీతో భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లో సరికొత్త అధ్యాయం ప్రారంభం కానుందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది. లిస్టింగ్ రోజున ఇన్వెస్టర్లకు ఎలాంటి రాబడులు (Listing Gains) దక్కుతాయోనన్న ఆసక్తి సర్వత్రా నెలకొంది.
About the Author
